• دسته بندی موضوعی
  • دسترسی الفبایی
  • پربازدید ترین
  • اصطلاح نامه
  • AXTARIŞ
  • ارسال سوال

دسته بندی موضوعی

پرسش و پاسخ

Qadının cinsiyyəti dəyişdirildikdən sonra qəzavət etməsi (hökm verməsi)


سوال : Qadın cinsiyyəti dəyişdirildikdən sonra qazi ola bilərmi?

پاسخ : Bəli, əsas şərt qazinin qəzavət etdiyi vaxt kişi olmasıdır.

دسته بندی الفبایی

لیست جستجو

لیست دسترسی الفبایی

پربازدیدترین پرسش و پاسخ ها

Cadu haqda  (  ّFİQH » MÜXTƏLİF MƏSƏLƏLƏR » FAL VƏ CADU  )  ( بازدید : 4645 )


سوال : Biz molla yanına istixarə etdirmək üçün getmişdik, amma molla Quranı açıb bizim ailəmiz üçün cadu edildiyini, bir qəbir kənarında basdırıldığını söylədi. Bu cadunu necə tapaq, onu murdarlasaq sehrin təsirindən azad ola bilərikmi?

پاسخ : Baxmayaraq cadu və sehrin bir həqiqəti var. Amma hər bir işi cadu ilə əlaqələndirmək düzgün deyildir. Bu işləri ən çox özlərinə gəlir mənbəyi edib bu yolla camaatdan pul alan “şəxslər” edir. Istixarə etmək və Quran açmağın cadu və sehrin olması ilə bir bağlılığı yoxdur. Quranın harasından başa düşdünüz ki, sizə cadu ediblər. O da, bu izahla ki, qəbrin kənarında torpağa basdırılıb. Bu formada olan istixarələri quranın adı ilə bağlamaq yalandır. Belə insanlar fırıldaqçıdır. Onların sözünə əhəmiyyət verməyin. İnşallah sizin həyatınızda sehr və cadu məsələsi yoxdur. Əgər belə bir şey də olsa, yəni cadu ya sehr məsələsi olsa, onu batil etməyin yolları vardır. Onu batil etmək üçün aşağıdakı göstərişlərə əməl edin:  1-Sədəqə verin! 2- Çoxlu quran oxuyun. Məxsusən “Ayətəl kürsü” və əvvəllərində “Qul” kəlməsi gələn – yəni Quranın axırıncı surələri olan Qul huvəllah, Qul əuzu birəbbinnəs, Qul əuzu biərəbbil fələq və Qul ya əyyuhəl kafirun surələrin çox oxuyun. Quran oxumaq sehri batil edir. 3- “Məfatihul-cinan” kitabında sehrin batil olması üçün yazılan duaları oxuyun! Həmçinin böyük alim və ariflərimizdən bizə gəlib çatan göstərişlərə 40 gün əməl edin! İnşaallah heç bir sehr əsər etməz. Vacib namazları xüsusən sübh namazını vaxtında qılın. Sübh namazından sonra sağ əli sinənizə qoyun 70 dəfə “Ya Fəttah” deyin, sonra 110 dəfə salavat zikir edin. Bir gündə 5 dəfə “Ayətəl-kürsünu” oxuyub özünüzə üfləyin. (pülüyün) Hər zaman fikrinizdə narahatçılıq yarandı “La həvlə və la quvvətə illa billah” zikrini deyin. Bu göstərişi çalışın 40 gün davamlı şəkildə tamam ailə üzvləriniz də desin. İnşaallah hər bir çətinliklər aradan gedər. Və sizə də heç bir sehir əsər etməz. Fırıldaqçı adamalara da müraciət etməkdən çəkinin!
 

Müvəqqəti evlənmə  (  ّFİQH » NİKАHIN HÖKMLӘRİ » ӘQDİN HÖKMLӘRİ » MÜT’Ә, YАХUD SİYĞӘ  )  ( بازدید : 4618 )


سوال : Bu yaxınlarda etibar etdiyim bir şəxsdən “siğə duası” alıb bir qadinla müvəqqəti siğə etdim. Sonradan məlum oldu həmin dua da təşdid səhvi varıymış. Bu halda mənim etdiyim əməl zina sayılırmı?

پاسخ : Siz nə duası oxumusunuz xəbərim yoxdur, amma əgər müvəqqəti ya daimi nikahda bir hərf də səhv oxunmuş olsa əqd batildir. Əgər əqdi düzgün oxumamanızı bilmirdinizsə zina hökmündə deyiıldir. Nikah məsələsini anlayandan sonra əvvəldən düzgün oxuyun. Müvəqqəti əqd siğəsi oxumaq üçün müddət və mehriyyə müəyyən olandan sonra, əgər qadın və kişi özləri oxusalar, qadın deyir: "Zəvvəctukə nəfsi fil-muddətil-məluməti ələl-məhril-məlumi" (Yəni mən özümü müəyyən olunmuş mehriyyə ilə müəyyən müddətdə sənin xanımın etdim.). Onun müqabilində kişi deyir: "Qəbiltu" (Qəbul elədim). Əgər qadın ailə həyatı qurmaq (və ya siğə olunmaq üçün) istədiyi kişini öz nikahını oxutdurmaq üçün vəkil tutsa, əvvəlcə kişi qadının vəkili ünvanında deyir: "Zəvvəctu muvəkkiləti filanən ( filanən sözünün yerinə qadının adını desin) linəfsi fil-muddətil-məluməti ələl-məhril-məlumi" (Yəni müəyyən mehriyyə ilə və müəyyən müddətdə vəkili olduğum qadınla izdivaca qərar verdim). Sonra bilafasilə öz tərəfindən desin: "Qəbiltut-təzvicə linəfsi fil-muddətil-məluməti ələl-məhril məlumi." Yaxud "Qəbiltu linəfsi hakəza" (bu icdivacı qəbul etdim).  Qadın tərəfdən vəkil olaraq deyə bilər: "Məttətu muvəkkiləti filanən linəfsi fil muddətil məluməti ələl məhril məlum" sonra özü tərəfdən də belə desin: "Qəbiltu linəfsi hakəza" (yəni müvvəqqəti icdivacı müəyyən mehr və müddətlə qəbul etdim) Daimi və qeyri-daimi əqdi oxumağın şərtləri vardır, o cümlədən: A) İzdivac əqdinin şərtlərindən biri ərəbcə düzgün oxunmasıdır. Əgər kişi və qadın özləri ərəbcə düzgün oxuya bilsələr, ehtiyat-vacibə görə gərək ərəbcə düzgün oxusunlar. Əgər ərəb dilində oxuya bilməsələr fars ya başqa hər hansı dildə oxusalar, o zaman "zəvvəctu" və "qəbiltu"-nun mənasını çatdıran bir kəlmə deməlidirlər. Əgər nikahda mənanın dəyişməsinə səbəb olan bir hərf səhv oxunsa əqd batil olur. B) Əqd və siğə oxuyan şəxs "inşa" qəsdi etməlidir. Yəni əgər qadın və kişi özləri siğəni oxuyursa , qadının "zəvvəctukə nəfsi " deməkdən məqsədi bu olmalıdır ki, indi bu saat özünü onun qadını qərar verirəm. Əgər kişi vəkil olsa, "Zəvvəctu muvəkkiləti (filanən) linəfsi fil muddətil məluməti ələl məhril məlum"-dan məqsədi bu olmalıdır ki, onu indi bu saat öz xanımı qərar vermişdir və "qəbiltu" dan da məqsədi bu izdivacı indi bu saat qəbul etməsidir. C) Əqd siğəsini oxuyan şəxs, dediyi kəlmənin mənasını dəqiq bilməlidir. Əgər ərəbcə oxusa, hər kəlməni düzgün surətdə deyib ayrı-ayrılıqda da hər birinin mənasını bilsə əqd düzgündür.  D) Müvəqqəti nikahda mehriyyə və müddət təyin olmalıdır. Mehriyyə və müddəti təyin olunmamış müvvəqqəti əqd düzgün deyil. E) Əgər qız bakirə olsa, əksər müctəhidlərin nəzərinə əsasən ehtiyat-vacibə görə qızın atası icazə verməlidir.  
 

Qadının cinsiyyəti dəyişdirildikdən sonra qəzavət etməsi (hökm verməsi)  (  YENİ MƏSƏLƏLƏR » CİNSİYYƏTİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ  )  ( بازدید : 1823 )


سوال : Qadın cinsiyyəti dəyişdirildikdən sonra qazi ola bilərmi?

پاسخ : Bəli, əsas şərt qazinin qəzavət etdiyi vaxt kişi olmasıdır.
 

Şiənin möhürə səcdə etməsinin sübutu  (  ّFİQH » NАMАZIN HÖKMLӘRİ » NАMАZIN VАCİBАTI » SӘCDӘ  )  ( بازدید : 1815 )


سوال : Dostlarla söhbətimizdə bir neçə sual müzakirə olundu və istəyirəm ki, onların cavabını sənədi ilə sizdən öyrənim. (Əgər bu sənədlər əhli-sünnənin mötəbər kitablarından olsa daha yaxşı olar.) Niyə mohür ilə namaz qılırıq? Bununla bağlı hədis və ya Quran ayəsi varmı?

پاسخ : Şiə baxımından ən mötəbər və vacib sayılan məsələ budur ki, torpağa (yer üzərinə), daşa, mədənə və yer üstündə bitən (yeməli, içməli, geyməli şeylər istisna olmaqla) bitkilərə səcdə etmək olar. Elə buna görə də əgər çöldə namaz qılan şəxs səcdə halında alnını torpağa qoysa, namazı düzgündür. Səcdə haqqında olan bir çox məsələlərdə əhli-sünnə ilə şiənin nəzəri eynidir. Çünki hər iki məzhəb torpağa, daşa, ağaca və yeməli-geyməli olmayan başqa şeylərə səcdə etməyi caiz bilirlər. Amma şiə bunlardan qeyrisinə səcdə etməyi caiz bilmir. Səcdənin torpağa yaxud yuxarıda qeyd olunanların birinə edilməsi vacibdir. Bu məsələnin dəlili bizə gəlib çatan rəvayətlərdir: İmam Sadiq (ə) buyurur: “Yer və pambıq və kətandan başqa yerdə bitənlərə səcdə etmə!“1 Zürarə imam Baqirdən (ə) soruşdu: “Qıra səcdə etmək olarmı?” İmam (ə) buyurdu: “Xeyr! Paltara, yuna, yeməli meyvələrə, mədəndən olan şeylərə (mineral olan şeylərə), heyvan üzvlərinə, quşların qanadına da səcdə etmək caiz deyil.”2 Əli ibn Cəfər qardaşı Musa ibn Cəfərdən (ə) soruşdu: «İnsan ipək xalça və ipək canamaz, eləcə də güllü ipək parçadan olan xalça və canamazdan istifadə edə bilərmi? Yəni onların üstündə yatsın, söykənsin, dursun, namaz qılsın? İmam (ə) buyurdu: “Yatmaq, oturmaq və başqa istifadələrin heç bir eybi yoxdur, amma onların üstündə səcdə etmək olmaz.”3 Şeyx Tusi (r.ə) nəqil edir: «Şiə fəqihlərinin hamısıın nəzəri yerə səcdə etməkdir. Ehtiyata əsasən də yerə səcdə olmalıdır. Ancaq əhli-sünnə pambıq, kətan, tük və yuna səcdə etməyi caiz bilirlər. Amma onların nəzəri ehtiyatın əksinə və Peyğəmbər (s), Əhli-beytdən (ə) olan hədislərlə müxalifdir.»       “əl-Fiqhu ələl məzahibil-ərbəə” kitabında qeyd olunmuşdur: Hər bir şeyin üzərinə, hətta başa bağlanan şal olsa belə, səcdə etmək caizdir. Lakin pak olmaq şərti ilə. Amma Əbu Hənifənin ardıcılları başa bağlanan şala zərurət halında səcdədə etməyi məkruh bilir. İmamiyyə isə caiz bilmir və səcdənin torpağa (yer üzərinə), daşa, mədənə və yer üstündə bitən (yeməli, içməli, geyməli şeylər istisna olmaqla) bitkilərə olmasını qəbul edir. 1 Buna əsasən əhli-sünnə xalçanı, xalını və keçəni yer sayırlar. Amma xalını və keçəni yer saymaq olmaz. Bu ehtiyata ziddir. Peyğəmbərin (s) zamanında torpağa (yer) səcdə etmək məsələsi var idi. Rafe ibn Əbi Rafe Peyğəmbərdən (s) nəql edir: Həzrət Rəsul (s) buyurdu: «Namazlarınız səcdədə alnınızı yalnız yerə qoyduğunuz zamana kamil və düzgün sayılır.»2 Başqa bir rəvayətdə buyurur: “Yer mənim üçün səcdə yeri və təharət vasitəsi (məsələn; təyəmmüm) qərar verilmişdir.”3 Yaxud başqa bir ibarə ilə buyurur:“Yer mənim üçün təharət vasitəsi (məsələn; təyəmmüm) və səcdə yeri qərar verilmişdir.”4 Ümmü Sələmə Peyğəmbərdən (s) nəql edir: Peyğəmbər (s) Əfləh adlı şəxsə xitab edərək buyurdu: “Ey Əfləh, üzünü torpağa sürt!»5 Peyğəmbərin zamanında bəzi səhabələr daşa səcdə edirdi. Cabir ibn Abdullah Ənsari və Məsruq ibn Əcdə istər vətəndə,istərsə də səfərdə bu işi görürdü.6 Eləcə də müsəlmanlar Mərvə dağının daşlarından bir parça götürür, ona səcdə edirdilər. Bu sözlər torpaq və türbət gəzdirən müsəlmanlara tutulan iradların açıq-aydın əsassız olduğunu sübut edir və məlum olur ki, İslamın böyük səhabələri də belə hərəkət etmişlər.7 Tarixi baxımdan da Peyğəmbər(s) Mədinəyə hicrət edəndə məscidin tikilməsinə göstəriş verdi. O vaxt məscidin xalçası yox idi və Peyğəmbər məscidin yerinə,  torpağının üstündə səcdə edirdi. Əbu Bəkir, Osman, Ömər və həzrət Əlinin (ə) zamanında da məscidin döşəməsinə səcdə edirdilər. Nəticə etibarı ilə Peyğəmbər (s) və İslamın ilk günlərində olan müsəlmanların səcdələri torpağa idi. Buna əsasən torpağa səcdə etmək məsələsində heç bir şübhə yoxdur və səhihdir. Şiələrin torpağa səcdə etməsi, Peyğəmbərdən (s) təqlid etmələri mənasındadır.   Şiələrin möhürə səcdə etməsinin səbəbləri: Birincisi; Məscidlərdə və evlərdə torpağa səcdə etmək çətin olduğu üçün torpağı möhür şəklinə salırlar. Beləliklə səcda məsələsi asanlaşır və təmizlik olur. İkincisi; Rəvayətlərdə imam Hüseynin (ə) türbətinə səcdə etmək bəyənilmiş əməllər sırasındadır və bu işə təşviq olunmuşdur. Üçüncüsü; Başqa bir tərəfdən səcdə edilənyerin hər növ nəcasətdən pak olması şərtdir və nəcis olan yerə səcdə caiz deyildir. Buna görə şiələr pak olan torpağdan (möhür) bir parça özləri ilə gəzdirirlər ki, namaz qılarkən pak torpağa səcdə etsinlər. Çünki səcdə etmək istədikləri yerin pak və ya nəcis olduğunu bilmirlər. Elə buna görə də paklığına yəqin etdikləri pak torpağdan bir parça seçirlər ki, ona səcdə etsinlər. Buna əlavə olaraq, səcdə Allahın hüzurunda (müqabilində) “xüzu” və “xüşu” anlamına gəldiyi üçün namaz qılan şəxs öz bədəninin ən gözəl əzası olan alnını yerə qoymalıdır. Nəticə etibarı ilə ibadət halında başı torpağa qoymaq Allahın qarşısında daha çox təvazö və acizliyə dəlalət edir.
1           ”əl-Xilaf” Şeyx Tusi, məs.112 və 113 2              ”əl-Xilaf” Şeyx Tusi, məs.112 və 113 3              ”Tətbiqi fiqh”, səh.94 1           ”əl-Fiqhu ələl məzahibil-ərbəə”, c.1, səh.232, Beyrut çapı, Darul-fikr 2              ”əl-Xilaf” Şeyx Tusi, məs.112 və 113 3           ”Biharul-ənvar”, c.16, səh.6 və316 4              ”Biharul-ənvar”, c.16, səh.308 5              ”Kəzül-ümmal, c.7, səh.460, 19777, 19778 və 19779-cu hədislər 6           ”Sünəni-Beyhəqi”, c.1, səh.439, ”Təbəqatul-kübra”, c.6, səh.79 7              ”Şiə pasox midəhəd”, Seyid Rza Hüseyninəsəb, səh.108
 

Cinsiyyət dəyişdirildikdən sonra mehriyyənin hansı miqdarı ödənilməlidir  (  YENİ MƏSƏLƏLƏR » CİNSİYYƏTİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ  )  ( بازدید : 1712 )


سوال : Cinsiyyət dəyişdirildikdən sonra təyin edilmiş mehriyyənin hökmü nədir? Onun hamısını ödəmək (qadın cinsiyyətini dəyişdirib kişi olduğu təqdirdə) məcburi və vacibdirmi? Mehriyyə ödənilməsə necə? (kişi cinsiyyətini dəyişdirib qadın olduğu təqdirdə). Yaxud evlilik müddəti və mehriyyənin miqdarı bir-biri ilə müqayisə edilməli və birgə yaşadıqları müddət üçün mehriyyə şamil olmalıdır?

پاسخ : Nikah əqdi bağlanmaqla mehriyyə borc olaraq kişinin boynuna gəlir və aydındır ki, mehriyyənin hamısı kişinin öhdəsindədir.Buna əsasən cinsiyyət dəyişdirilsə belə kişi mehriyyənin hamısını ödəməlidir. Çünki cinsiyyət dəyişdirilməklə kişinin boynunda olan öhdəçilik (əlbəttə mehriyyə baxımından) dəyişmir. Həmçinin qadın da cinsiyyətini dəyişdirdikdə, bu hökm öz qüvvəsində qalır. Zahirən mehriyyənin hamısının yaxud yarısının ödənilməsində yaxınlıq olub-olmaması baxımından yaxınlıqdan öncə talaq hökmü deyil, yaxınlıqdan öncə ölmək hökmü icra olunur.
 

Cinsiyyət dəyişdirildikdən sonra mehriyyənin şamil olması  (  YENİ MƏSƏLƏLƏR » CİNSİYYƏTİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ  )  ( بازدید : 1655 )


سوال : Əgər qadın cinsiyyətin dəyişdirilməsi üçün ərindən icazə alarsa, ona hansı miqdarda mehriyyə şamil olur? Əgər icazə almazsa, hansı miqdarda mehriyyə şamil olur?

پاسخ : Ərin icazəsinin mehriyyənin ləğv edilməsi ilə heç bir bağlılığı yoxdur.
 

Cinsiyyətin “xonsa” (həm kişi, həm də qadın cinsiyyət orqanı olan şəxs) olaraq dəyişdirilməsi  (  YENİ MƏSƏLƏLƏR » CİNSİYYƏTİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ  )  ( بازدید : 1634 )


سوال : Bir şəxs yeni cinsiyyətə sahib olmaq və əvvəlki cinsiyyətini dəyişdirmək üçün “xonsanı” yeni cinsiyyət kimi seçə bilərmi?

پاسخ : Bu iş bəzi vacib əməllərin tərk edilməsi və bəzi haram əməllərin yerinə yetirilməsi ilə nəticələndiyinə görə  və eyni zamanda ilahi hüquqlar riayət olunması baxımından  caiz deyildir.
 

Qəza namazı  (  ّFİQH » NАMАZIN HÖKMLӘRİ » QӘZА NАMАZI  )  ( بازدید : 1555 )


سوال : Bir insan namaza 40 yaşında başlayıb 58 yaşında vəfat edib. Onun 25 il qəzası qalıb axirətə namaz əhli kimi gedib və ya binamaz kimi?

پاسخ : Qeyd olunan suala görə həmin qılınmayan 25 il namazın qəzası yerinə yetirilməlidir. O şəxs namaz qıldığı zamanlar namaz əhli , namaz qılmadığı vaxtlar isə namazı tərk edən hesab olunur.
 

Müvəqqəti evlənmə  (  ّFİQH » NİKАHIN HÖKMLӘRİ » ӘQDİN HÖKMLӘRİ » MÜT’Ә, YАХUD SİYĞӘ  )  ( بازدید : 1521 )


سوال : Siğəni necə etmək olar?

پاسخ : Əgər qadın və kişi siğəni öz aralarında oxusa, əvvəl qadın deyir: "zəvvəctukə nəfsi fil muddətil məluməti ələl məhril məlum", yəni özümü təyin olunmuş mehriyyə və vaxtla sənin müvəqqəti nikahında qərar verdim. Sonra kişi fasiləsiz deyir: "qəbiltut-təzvicə linəfsi fil muddətil məluməti ələl məhril məlum ", yaxud desin "qəbiltu linəfsi hakəza" yəni qəbul elədim bu izdivacı.       Kişi qadın tərəfdən vəkil olub onu özü üçün nikah etdikdə, əvvəlcə qadın tərəfdən vəkil olaraq deyir: "zəvvəctu muvəkkilətu filanən (qadının adını de) linəfsi fil muddətil məluməti ələl məhril məlum." Yəni təyin olunmuş mehriyyə və vaxtın müqabilində öz vəkilliyimlə səni müvəqqəti nikahımda qərar verdim. Sonra fasiləsiz öz tərəfindən deyir: "qəbiltut-təzvicə linəfsi fil muddətil məluməti ələl məhril məlum " yaxud "qəbiltu linəfsi hakəza" yəni qəbul etdim bu izdivacı.       Həmçinin bu ibarə ilə də oxuya bilər: "məttətu muvəkkiləti (filanən) linəfsi fil muddətil məluməti ələl məhril məlum", yəni təyin olunmuş mehriyyə və vaxtın müqabilində vəkilin olaraq səni müvəqqəti nikahımda qərar verdim. Sonra fasiləsiz öz tərəfindən deyir: "qəbiltu linəfsi hakəza", yəni qəbul etdim bu izdivacı.       Bir məsələyə diqqət edin – daimi ya müvəqqəti əqd oxumağın şərtləri vardır ki, onlara riayət olunmasa əqd səhvdir. O şərtlər ibarətdir: 1. Siğə və əqd ərəbcə düzgün oxunmalıdır. Əgər kişi və qadın özləri ərəbcə düzgün oxuya bilsələr, ehtiyat-vacibə görə gərək ərəbcə düzgün oxusunlar. Əgər özləri ərəbcə düzgün oxuya bilməsələr, ehtiyat-vacib odur ki, gərək ərəbcə düzgün oxuya bilən bir nəfəri vəkil etsinlər. Və əgər özləri oxuya bilməsələr, "zəvvəctu" və "qəbiltu"-nun mənasını çatdıran bir kəlmə desinlər. Əgər əqd oxuduqda onun mənasın dəyişən bir hərf səhv oxusalar, əqd səhvdir. 2. Əqd siğəsini oxuyan şəxs dediyi sözlərin mənasını dəqiq bilməlidir. Əgər ərəbcə oxuyub, hər kəlməni düzgün surətdə desə və ayrı-ayrılıqda hər birinin mənasını bilsə əqd düzgündür. 3. Siğə “inşa” niyyəti ilə oxunmalıdır; qadının "zəvvəctukə nəfsi" deməsindən məqsədi bu ola ki, özünü indi onun qadını qərar verdi. Həmçinin kişi də “qəbiltut-təzvicə” deməklə onu özünə xanım və arvad olmasını indi qəbul etdi. Əgər kişi vəkil olsa "zəvvəctu və qəbiltu” deməklə qəsdi bu ola ki, onu vəkil edən kişi və qadın indi ər və arvad oldular. 4. Müvəqqəti əqddə mehriyyə və müddət təyin olmalıdır; yəni kişi və qadın əqd oxunmamışdan əvvəl mehriyyə və vaxtı təyin etməlidir. 5. Muvəqqəti evlənmədə əgər qız bakirə olsa əksər müctəhidlərin nəzərinə görə ehtiyat-vacibə görə qızın atasından icazə alınmalıdır.
 

Cənabət quslu  (  ّFİQH » TӘHАRӘTİN HÖKMLӘRİ » CӘNАBӘTİN HÖKMLӘRİ » CӘNАBӘT QUSLU  )  ( بازدید : 1457 )


سوال : Hər gun boynuna cənabət quslu gələn şəxsin hökmü nədir? Məişət şəraitindən asılı olaraq (hər gün qüsl almaq üçün isti su və s. problemləri) qüsl ala bilməməsi üzündən nə etməlidir? Ümumilikdə hər gün cənabət qüslü gəlməsinin nə ilə bağlı olduğunu izah etsəniz çox şad olaram.

پاسخ : Əgər hər gün həqiqətən cunub olursa qüsl etməlidir. Əgər suyun olmamasına və ya suyun zərərli olmasına xatir qüsl edə bilməsə təyəmmüm etməlidir. Hər zaman qüsl etməyə imkan olsa qüsl etsin. Amma bilmək lazımdır ki, insandan xaric olan hər bir su və nəmlik məni hökmündə deyildir və cunub olmur və qüsl etməyədə ehtiyacı yoxdur. Kişilərdə məninin xaric olmasının 3 əlaməti vardır: 1-    möhkəm və atılmaq və siçrayışla yolu ilə 2-    ləzzət və şəhvətlə 3-    insanın bədəni sust və halsız olur Әgәr insаndаn bir rütubәt хаric оlsа vә оnun bövl, mәni vә yа bаşqа şеy оlmаsını bilmәsә, bu hаldа әgәr şәhvәtlә, sıçrаyışlа çölә gәlsә vә gәlәndәn sоnrа bәdәn süstlәşsә, о rütubәt mәni hökmündәdir. Әgәr оndа bu üç әlаmәtdәn hеç biri, yахud bәzisi оlmаsа, mәni hökmündә dеyil, libas və paltarada dəysə nəcis etməz və dəstəmazıda batil etməz. Аmmа qаdındа vә хәstәdә оnun sıçrаyışlа gәlmәsi lazım dеyil; hәttа әgәr tәkcә şәhvәtlә gәlsә, mәni hökmündәdir, bәdәnin dә süstlәşmәsi lаzım dеyil. Adətən və çox zaman insan hər gün cunub olmur. Ola bilsin məni xaric olmasın  və  məzi xaric olsun.
 

Cinsiyyətin təkrar dəyişdirilməsi  (  YENİ MƏSƏLƏLƏR » CİNSİYYƏTİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ  )  ( بازدید : 1419 )


سوال : Cinsiyyətin təkrar dəyişdirilməsi caizdirmi? (məsələn bir qadın cərrahiyyə əməliyyatı etdirir, əməliyyat uğursuzluqla başa çatır və o xonsa olur. İkinci əməliyyat isə müvəffəqiyyətlə başa çatır və o kişi olur. Bir müddət belə yaşayandan sonra, onda öz yeni cinsiyyətinə qarşı narazılıq müşahidə olunur və yenidən əvvəlki vəziyyətinə qayıtmaq ücün – yəni qadın olmaq üçün cərrahiyyə əməliyyatına təşəbbüs edir. Həmin şəxsin vəzifəsi nədir?)

پاسخ : Hər fərziyyədə icazəyə əsas olsa, təkrar olmuş olsa belə, caizdir və əhkam baxımından yeni ünvana əsasən əməl etməlidir.
 

Cinsiyyət dəyişdirildikdən sonra cinsiyyətlə şərtləndirilmiş müqavilələr  (  YENİ MƏSƏLƏLƏR » CİNSİYYƏTİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ  )  ( بازدید : 1385 )


سوال : Cinsiyyət məsələsi müzakirə olunan qərardadlarda ( işdən öncə cinsiyyətə əsasən bir sıra əqd və müqavilələr bağlanmış və bir müddətdən sonra cinsiyyət dəyişmişdir.) bağlanmış müqavilələrin hökmü nədir? Öz-özünə pozulurmu? Əgər razılığa gəlinsə, necə?

پاسخ : Ünvan (cinsiyyət) şərt olunan belə müqavilələrdə cinsiyyət dəyişdirilsə, qarşı tərəf “şərti pozmaq” ixtiyarından istifadə edə bilər.
 

İcazəsiz proqram yükləmək olarmı?  (  ّFİQH » MÜXTƏLİF MƏSƏLƏLƏR » İNTERNERLƏ BAĞLI MƏSƏLƏLƏR  )  ( بازدید : 1358 )


سوال : Proqram sahibinə (əsasən də qeyri müsəlman dövlətlərinə aid olan) heç bir ödəmə eləmədən, açarı ilə birgə internetdən götürülən və ya pirat disklərlə əldə edilən hər hansı bir computer proqramını istifadə etməyin işkalı varmı? İslamın təbliğində bu kimi proqramların istifadə etməyin hökmü nədir? (nəzərə alsaq ki, bu proqramların hamısını almağa maddi imkan yol vermir).

پاسخ : Hər bir proqramı yükləmək, üzünü köçürtmək və onu kopyalayıb paylamaq
hərçənd kafirdən də olsa, istehsalçının razılığı olmasa caiz deyildir. Lakin başqa bir nəfər yükləsə və ya onun kilidini qırıb üzünü köçürsə, siz də həmin kopya olunmuşu ucuz qiymətə alsanız işkalı yoxdur. Kilidi qırılmış və üzü köçürülmüş proqramdan şəxsi istifadə edib onu ala bilərsiniz, amma onu kopya edib başqalarına verməyə haqqınız yoxdur.
 

Ər-arvad münasibətləri  (  ّFİQH » NİKАHIN HÖKMLӘRİ » ӘQDİN HÖKMLӘRİ » ЕVLӘNMӘNİN MÜХTӘLİF MӘSӘLӘLӘRİ  )  ( بازدید : 1052 )


سوال : Ər-arvad arasındakı intim münasibət haqqında sual vermək istəyirəm. Ər və arvad arasındakı münasibətlərə bir sərhəd var yoxsa xeyr? İntim munasibət zamanı bəzi şəhhvət gətirici əməllər var. Öyrənmək istərdim bunlar haramdır yoxsa xeyr? İntim munasibət zamanı ər və arvadın üstü açıq olarsa bu Allah qarşısında günahdırmı? Ümumiyətlə ər arvad arasında intim munasibətlər necə olmalıdır?

پاسخ : Şəri cəhətdən ər-arvad  bir-birindən hər cür cinsi ləzzət ala bilər və ər-arvad arasında intim münasibətin həddi yoxdur və onların özlərinin istədikləri qədər bir-birindən ləzzət ala bilərlər.

Səs-səda ilə yaxud lüt olmaqla yaxınlıq etmək məkruhdur (bəyənilən iş deyil amma günahı da yoxdur). Amma əgər intim əlaqədə olan vaxt səs-səda başqalarının diqqətini cəlb edən bir məkan və yerdə olarsa fəsadı var və caiz deyildir.
 

Möhürlə namaz  (  ّFİQH » NАMАZIN HÖKMLӘRİ » NАMАZIN VАCİBАTI » SӘCDӘ » SӘCDӘ ЕTMӘYİN SӘHİH ОLDUĞU ŞЕYLӘR  )  ( بازدید : 1001 )


سوال : Möhürlə namaz qılmaq nə dərəcədə düzgündür?

پاسخ : Möhürlə namaz qılmaq düzdür və manesi yoxdur, amma möhürlə namaz qılmaq zəruri və vacib deyil. Peyğəmbər (s) zamanında evlər və məscidlər bu günkü kimi xalça, palazlarla döşənməmişdi və belə imkanat yox idi. Lap çox imkanatlı evlərdə kilim və həsir sərilirdi. Əksər halda səcdə torpağın üzərinə idi. Şəri cəhətdən möhürə səcdə vacib deyil. Mötəbər və vacib olan budur ki, səcdə gərək torpağın üzərinə olsun. Yəni, torpağa, daşa, taxtaya və torpaqdan olan hər şeyə (yeməli, içməli, geyinməli və mədəndən çıxarılan şeylərdən başqa) səcdə edə bilərsən. Bu məsələnin sübutu bir cox rəvayətlərdir. O cümlədən, İmam Sadiq (ə) buyurur: "Torpaqdan başqasına səcdə etmə və pambıq və kətandan başqa torpaqdan göyərən bitkilərə səcdə etmə!" Peyğəmbərin (s) zamanında səcdə torpağa idi. Rafe ibn Əbu Rafe Peyğəmbərdən (ə) nəql edir ki, həzrət buyurdu: "Səcdədə alnınız torpağa dəyməsə namazınız kamil olmur!" Həmçinin səhabələrdən bəzisi Peyğəmbər (s) zamanında bəzən daşa səcdə edirdilər. Cabir ibn Abdullah Ənsari və Məsruq ibn Əcədi bu işi edirdilər, istər vətəndə olsun, istər müsafirətdə. Və həmçinin müsəlmanlar Mərvə dağının daşlarının parçalarından götürürdülər və səfərdə ona səcdə edirdilər. Və bu adət oldu ki, şiələr möhürə səcdə etsinlər. Səbəbi də odur ki, möhürə səcdə həqiqətdə həmən torpağa səcdədir. Müasir dövrümüzdə məscid və mənzillərdə torpağa səcdə etmək çətindir. Çünki evlərdə döşəmələr vardır. Ona görə də pak torpağı möhür formasına salıb ona səcdə edirlər.
 

Şiənin sünni ilə evlənməsi  (  DİGƏR MƏSƏLƏLƏR  )  ( بازدید : 967 )


سوال : Şiə qızın sünni oğlanla nikaha girməsinin hökmü nədir? Şiə qadınla sünni kişi evlənə bilərmi? Əgər evlənməsi caiz deyilsə, səbəbi nədir?

پاسخ : Əgər şiə qızın ya gələcək uşaqlarının əqidəsi üçün təhlükə yaransa, bu evlilik caiz deyildir. Qarşılaşdığımız bir sıra məsələlərə nəzər salsaq, belə evliliyə (izdivaca ) razı olanlar, sonradan onun acı fəsadlarını və nəticələrini gördüyünün şahidi oluruq. Bizim sizə tövsiyəmiz budur ki, mütləq belə izdivaclardan çəkinin. Bir müddət öncə bir şiə qız bizim sayt ilə əlaqə saxlayaraq, bildirmişdi ki, bir sünni kişi ilə ailə həyatı qurub. Öz etiqadına uyğun əməl edə biməməsindən əlavə, təəssüflər olsun ki, uşaqları da sünni adət-ənənəsinə uyğun olaraq böyüyür. Doğrudanda çox təəssüfləndirici haldır. Qızın əqidəsindən dönməsini və ya qızın əqidəsinə görə təzyiq altında qalmasını nəzərə alsaq, sünni bir kişi ilə evlənməsi caiz deyildir.
 

İstimna (onanizm)  (  ّFİQH » MÜXTƏLİF MƏSƏLƏLƏR » İSTİMNA  )  ( بازدید : 822 )


سوال : İstimna (onanizm) edənin şəri cəzası nədir?

پاسخ : İstimna haram və böyük günahlardandır. Həqiqi mənada istimna bir növ xəstəlikdir, bəzi insanlar da ona düçar olur. Dünyadakı cəza baxımından: bir şəxsin istimna etməsi, şəriət hakiminin yanında sübut olsa, şəriət hakimi məsləhət bildiyi formada cəzalandırılır və lazimi qədər şallaq vurulur. Bu cəzalandırmaq şəriət hakiminin əlindədir. Amma axirət və ölümdən sonrakı aləmin cəzası nəzərindən: istimna üçün cəhənnəm əzabı vədə verilmişdir. Imam Sadiqdən (ə) nəql olunan rəvayətdə həzrət buyurur: "istimna zina kimidir", yəni zina kimi günahı vardır. Həmçinin Əbu Bəsir İmam Sadiqdən (ə) nəql edir, o həzrət buyurdu: "Allah-taala qiyamət günündə üç nəfərlə kəlmə kəsib danışmaz, onlara rəhmət nəzərilə baxmaz, onların günahını bağışlamyıb onları dərdli əzaba düçar edər! Bu üç tayfadan biri: dünyada istimna etmiş şəxsdir."
 

Spirtin növləri  (  ّFİQH » MÜXTƏLİF MƏSƏLƏLƏR » MƏST EDİCİLƏRƏ AİD MƏSƏLƏLƏR  )  ( بازدید : 806 )


سوال : Spirtin hansı növləri pak, hansı növləri isə nəcisdir?

پاسخ : Ayətullah üzma Fazil Lənkəraninin (Allah ona rəhmət eləsin) nəzərinə əsasən ağ spirt və tibdə işlədilən xalis olan tibb spirti pakdır, amma şərab və pivədən alınarsa nəcisdir. Həmçinin spirtdən alınmış və səhiyyə ocaqlarında istifadə edilən digər paklayıcı maddələr də  pakdır. Həmçinin sənayedə işlədilən həmin ağ spirt də zəhərli maddə olmasına baxmayaraq pakdır. Odikalon və spirtdən hazırlanan başqa sənaye maddələri də pakdır. Sözsüz ki, əgər insanı məst edən bir şey ola, belə ki, özü-özlüyündə axıcı olarsa, nəcisdir. Amma çətənə və həşiş kimi axıcı olmayan maddələr, hətta onu axıcı etmək üçün ona su da əlavə etsələr yenə də  pakdır.
 

Yasinin ölüyə oxunması  (  ّFİQH » MÜXTƏLİF MƏSƏLƏLƏR » QURAN OXUMAQ  )  ( بازدید : 777 )


سوال : Bəzi məzhəblər ölüyə yasin oxutmağımızı irad tutur və deyirlər ki, Quran yalnız dirilər üçündür. Onun ölüyə savabı yoxdur.

پاسخ : Ölünün qəbri üstündə və başqa yerdə Quran oxumağın və onun savabını ölülər üçün hədiyyə etməyin savabı çox yaxşıdır. Və ölülər onun savabından faydalanır və Quran oxuyan şəxsə də savab verilir. Başqa məzhəblərin danışıqlarına etina etməyin. Quran həm dirilər üçündür və həm də ölülər onun savabından istifadə edirlər.
 

Orucu batil edənlər  (  ّFİQH » ОRUCUN HÖKMLӘRİ » ОRUCU BАTİL ЕDӘN ŞЕYLӘR  )  ( بازدید : 777 )


سوال : Mən qəza orucu tutmuşdum, ixtiyarsız olaraq məni (sperma) xaric oldu. Bu halda mənim orucum batil olur ya yox? Amma mənə dedilər ki, sənin orucun batildir. Mən də o alimin sözünə yəqinim olduğu üçün yemək yeyib su içdim. Mərhum Lənkarani ağanın (r.ə) fikrincə mənim vəzifəm nədir?

پاسخ : Yemək yeyib su içməniz orucunuzu batil edir və ayri bir vaxtda onun qəzasın bir gün yerinə yetirin! Amma ixtiyarsiz olaraq məni xaric olursa insanın özü də məninin xaric olmasını istəmirdisə oruc batil olmur.Bunuda bilməlisiniz ki, insandan xaric olan hər bir yaşlıq (rütubət) məni deyildir. Xaric olan maye üç şərtlə məni sayılır: 1.Siçrayış və atıcılıqla xaric olsun 2.Ləzzət və şəhvətlə xaric olsun 3.Xaric olandan sonra bədəni süstləşsin Amma qadın və xəstədə lazım deyil ki, onun bədəni halsiz olsun ya atıcılıqla xaric olsun, sadəcə şəhvət və ləzzətlə xaric olarsa məni hökmündədir. Əgər insandan maye xaric olsa və bu xaric olan mayenin məni, sidik,və ya başqa bir sey olduğunu bilməsə,beləki o dediyimiz uç əlamətin heç biri, ya onlardan bəziləri olmasa, məni hökmündə deyildir və qüsl vermək də lazım deyil. Bədən və paltarı da nəcis etməz, dəstəmazı da batil etməz.
 

دسته بندی اصطلاحات

اصطلاح نامه

Qadının cinsiyyəti dəyişdirildikdən sonra qəzavət etməsi (hökm verməsi)


سوال : Qadın cinsiyyəti dəyişdirildikdən sonra qazi ola bilərmi?

پاسخ : Bəli, əsas şərt qazinin qəzavət etdiyi vaxt kişi olmasıdır.