pic
pic
  • ۱

    تفسیر موضوعى قرآن کریم

    بازپژوهى آيات معاد

    دروس‌هاى تفسير حضرت آيت‌اللّه‌ حاج شيخ محمّدجواد فاضل لنكرانى(دام ظلّه)

    تحقيق و تنظيم: سيّد جواد حسيني

    مركز فقهى ائمّه اطهار عليهم‌ السلام

  • ۲
  • ۳
  • ۴
  • ۵

    فهرست مطالب

    پیش‌گفتار15
    مقدّمه17
    گستره مباحث آیات معاد در کتب روایی18
    ابواب و آيات مذکور در جلد 6 بحار الأنوار18
    ابواب و آيات مذکور در جلد 7 بحار الأنوار37
    ابواب و آيات مذکور در جلد 8 بحار الأنوار40
    فصل اوّل: حکمت و حقيقت مرگ45
    بررسى آيه دوم سوره ملک45
    1. بررسی معنای «خلق»46
    2. بررسی تفاوت «خلق» و «برأ»50
    3. بررسی احتمالات موجود در (الْمَوْتَ وَالْحَياةَ)52
    احتمال اول: معنای ظاهری52
    احتمال دوم: معنای کنایی52
    احتمال سوم: معنای مقدّر53
    احتمال چهارم: موت يعنی مراحل اوليه خلقت انسان53
    معنای برگزيده54
    ردّ احتمال سوم56
    4. دليل تقدّم «موت» بر «حيات» در آيه شريفه57
  • ۶
    5. موضوعيّت ذاتی نداشتن «حُسن العمل»59
    6. عدم قابليت دنيا برای پاداش62
    7. مرگ و زندگی مقدّمه اثبات جزا63
    8. نظر زجّاج پيرامون غايت مذکور در آيه و مناقشه در آن64
    9. استقلاليّت مرگ و زندگى در غايت بودن64
    10. مقايسه آيه دوم سوره ملک با آيات سوره هود و کهف66
    11. نسبى و واقعى بودن عمل حسَن67
    12. وسعت امتحان الاهی69
    13. روايات دالّ بر نظر برگزيده (عبادت، بهترين اعمال)74
    14. بررسی فراز پايانی آيه (وَهُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ)78
    نکته مهم فراز پايانی79
    فصل دوم: محبوبيت ديدار پروردگار و مذمّت فرار از مرگ81
    گفتار اوّل: بررسی آيات 94 تا 96 سوره بقره81
    نکته اوّل: يهود زمان پيامبر اکرم(ص) مخاطب آيه نود و چهارم82
    نکته دوم: ادّعاهاي يهوديان84
    1ـ فرزندان و دوستان خدا بودن84
    2ـ تنها بهشتيان84
    3ـ محدوديت گرفتاری به آتش جهنّم84
    4ـ انتساب به انبيای بزرگ الاهی دلیل رهایی از آتش85
    5ـ پذيرش انحصاری آن‌چه بر يهود نازل شده85
    چگونگی برخورد با ادّعاهای يهود در آيه85
    نکته سوم: مراد از «دار الآخرة» در آيه شريفه85
    1ـ بهشت86
    2ـ سعادت سرای آخرت86
    موارد استعمال «دار الآخرة» در قرآن کريم87
    1ـ عالم پس از برزخ87
    2ـ دار العقبی87
  • ۷
    نکته چهارم: بررسی ديگر مفردات آيه88
    1. واژه «خالصة»88
    2. واژه «عند»89
    3. واژه «دون»89
    4. واژه «تمنّي»89
    نکته پنجم: احتمالات موجود در عبارت «بما قدّمت أيديهم»90
    نکته ششم: تعارض بين تمنّاي موت در آيه و کراهت آن در روايات93
    نکته هفتم: اختلاف تعبير آيه 95 بقره با آيه 7 سوره جمعه98
    نظر فخر رازی98
    مناقشه در ديدگاه فخر رازی99
    آيه 96 سوره بقره و نکات مهم آن99
    1. دنیاطلبی مهمترین دلیلِ آرزوی زندگی طولانی100
    2. چگونگی تنوین در واژه «حیاة»102
    3. احتمالات سه‌گانه در حرف «واو»103
    4. احتمالات سه‌گانه در «الَّذِینَ أَشْرَكُوا»107
    5. معنای «ألْف» در آیه108
    6. بررسی «وَ ما هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذابِ أَنْ یعَمَّرَ»109
    7. مرجع ضمیر «هو»109
    8. تفسير واژه «بصير» در آيه111
    گفتار دوم: آيات 142 و 143 سوره آل‌عمران111
    1. مخاطب آيه112
    2. مرجع ضمير در «رَأَيْتُمُوهُ»113
    3. معنای «واو» در «وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ»114
    4. آزموده شدن در ميدان عمل116
    5. آرزوی ارزشمند117
    6. راه محک ايمان117
    گفتار سوم: آيه 168 سوره آل‌عمران119
  • ۸
    جايگاه و معنای «الذين»119
    معنای واژه «إخوان»120
    دیدگاه مرحوم علاّمه طباطبایی120
    دیدگاه برتر121
    نکات آيه121
    1. مؤمن نبودن گوينده سخن121
    2. ارتباط بين پاسخ خدا و سخن منافقين122
    گفتار چهارم: آيه 185 سوره آل‌عمران125
    معنای «نفس» در آيه126
    معنای واژه «موت»132
    تفاوت ميان موت و توفّي134
    فصل سوم: فرشته مرگ137
    گفتار اوّل: مسؤول گرفتن جان آدمى137
    گفتار دوم: تعداد متصدّيان قبض روح147
    گفتار سوم: ويژگی‌هاى فرشته مرگ در آيينه روايات148
    1ـ تغییر چهره در زمان قبض روح148
    2ـ بستن شخص برای قبض روح151
    گفتار چهارم: عوامل آسانی جان دادن152
    1. خواند سوره زلزال152
    2. خواندن آيت الکرسی بعد از نماز واجب153
    3. نيکی به پدر و مادر153
    فصل چهارم: چگونگي جان دادن155
    گفتار اوّل: تفاوت مؤمن و کافر در جان دادن155
    1. آيات سوره انفال و محمّد(ص) در جان دادن کفّار157
    2. آيه 32 سوره نحل و جان دادن متقين157
    معنای «طيّبين»158
    ديدگاه علاّمه طباطبايی(قده) در معنای «طيّبين»159
  • ۹
    بررسی نظر علاّمه(قده)161
    معنای «يقولون سلام عليکم»163
    مراد از «ادخلو الجنّة بما کنتم تعملون»163
    نظر عامّه در تفسير «سلام عليکم»164
    سلام خدا بر متوفّ164
    3. توضيح آيات سوره محمّد(ص) در قبض روح کفّار165
    أ. مراد از (الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِهِمْ)166
    ب. عملکرد شيطان در مواجهه با انسان166
    ج. مراد از «وجوه و ادبار»167
    د. زمان ضرب در «يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ»168
    شأن نزول آيات سوره محمّد(ص)169
    4. آیات 93 انعام و 50 انفال در قبض روح کافران و ظالمان172
    أ. شأن نزول آيه 93 انعام173
    ب. منظور از «عذاب الْهُون»174
    ج. خشم خداوند، علّت زدنِ وجوه و ادبار178
    دروغ بستن بر خدا از مصاديق خشم خداوند178
    د. سختی‌های مرگ179
    روايات دالّ بر عموميّت سختیِ جان دادنِ مؤمن و کافر181
    راوايات دالّ بر آسايش مؤمنان هنگام جان دادن187
    وجه اوّل در جمع بين روايات: تفصيل بين مؤمنان190
    وجه دوم در جمع بين روايات: بروز تفاوت بعد از قبض روح196
    وجه سوم در جمع بين روايات: غالبی بودن سکره برای مرگ196
    5. آيات 30 و 31 سوره فصّلت196
    بررسى مفردات آيه197
    1. زمان نزول ملائکه197
    2. تفاوت خوف و حزن198
    3. مراد و معنای «قالوا»199
  • ۱۰
    4. همراهی فرشتگان با مؤمنان199
    5. بررسی «أبشروا»201
    روايات وارد در تفسير آيه202
    6. آيات 99 و 100 سوره مؤمنون212
    تقاضاکنندگان بازگشت212
    بررسى واژه «حتّى»212
    احتمالات موجود در «رَبِّ ارْجِعُونِي»213
    احتمالات موجود در «تَرَکْتُ»214
    زمان تقاضای بازگشت216
    مرجع ضمير در «إذا جاءَ أحَدَهُمُ الْمَوْتُ»217
    مراد از «كَلاَّ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا»218
    عدم پذيرش توبه دو گروه219
    تفاوتِ مشاهده موت و مشاهده عذاب دنيوى223
    بررسی آيه 98 سوره يونس224
    اشکال علاّمه به ديدگاه برخى مفسّران در آيه 98 يونس228
    گفتار دوم: حالت انسان هنگام نزع روح229
    1. آيات سوره قيامت229
    احتمالات مذکور درباره گوينده‌ «مَنْ راقٍ»230
    نکته تجویدی «مَنْ راقٍ»232
    مراد از پيچيدن ساق به ساق233
    معنای «مَساق»235
    توضيح آيه (فَلا صَدَّقَ وَلا صَلَّى)236
    تبيين معنای «يَتَمَطَّى»237
    توضيح و تفسير (أَوْلَى لَکَ فَأَوْلَى)238
    توضيح اجمالی آيات انتهايی سوره قيامت242
    2. آيات 83 تا 87 سوره واقعه243
    مراد از «أنْتُم» در آيه244

۲,۸۵۵ بازدید