pic
pic
  • ۱

    قضایای حقیقه و خارجیه

    در آیینه منطق و اصول فقه


    برداشتی از دروس خارج اصول استاد معظم حضرت آیت‌الله حاج شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی (دامت برکاته)

    تقریر، تحقیق و تعلیق از: سید مرتضی میرزاده اهری

    مرکز فقهی ائمه اطهار(علیهم السلام)

  • ۲
  • ۳
  • ۴
  • ۵
  • ۶
  • ۷

    فهرست مطالب

    سخن آغازین13
    پیش‌گفتار17
    بخش نخست: کلیات23
    طرح بحث25
    گفتار نخست: تعاریف و مفاهیم27
    1. منطق27
    1 ـ 1. منطق در لغت27
    1-2. منطق در اصطلاح28
    2. اصول فقه31
    2 ـ 1. اصول فقه در لغت31
    2 ـ 2. اصول فقه در اصطلاح33
    3. رابطة منطق و اصول فقه42
    4. قضایا و تقسیمات آن43
    4-1. قضیه در لغت44
    4-2. قضیه در اصطلاح منطق44
    4-3. قضیه در اصطلاح اصول فقه46
    4-4. تقسیمات قضایا در منطق48
  • ۸
    4-5. جایگاه تقسیم قضایا به حقیقیه و خارجیه54
    گفتار دوّم: تاریخچه قضایای حقیقیه و خارجیه56
    1. مبادی بحث در آثار حکمای پیش از فخر رازی57
    1-1. کلام ارسطو در تقسیم قضایا به اعتبار جهات57
    1-2. کلام فارابی59
    1-3. کلام ابن سین61
    1-4. اختلاف دیدگاه ابن سینا با فارابی در عقد الوضع69
    2. شکل‌گیری قضایای حقیقیه و خارجیه توسّط فخر رازی71
    2-1. کلام فخر در «شرح عیون الحکمه»72
    2-2. کلام فخر در «منطق الملخّص»73
    3. قضایای حقیقیه و خارجیه در آثار حکمای پس از فخر رازی75
    3-1. کلمات موافقین75
    3-2. کلمات مخالفین78
    4. ورود و تثبیت قضایای حقیقیه و خارجیه در اصول فقه82
    5. پیشینة تحقیق86
    5-1. رویکرد منطقی86
    5-2. رویکرد اصولی88
    بخش دوّم: قضایای حقیقیه و خارجیه در منطق صوری91
    طرح بحث93
    گفتار نخست: قضایای حقیقیه و خارجیه در نزد حکمای پیش از سبزواری95
    1. تعریف ابن سینا در منطق شف95
    2. تعریف کاتبی در شمسیه98
    3. تعریف قطب الدّین رازی در شرح شمسیه100
    4. تعریف صدرالمتألّهین در لمعات المشرقیه103
    گفتار دوّم: قضایای حقیقیه و خارجیه در نزد حاجی سبزواری107
  • ۹
    1. تعریف حاجی سبزواری در منظومه109
    1-1. قضیه خارجیه109
    1-2. قضیه ذهنیه109
    1-3. قضیه حقیقیه110
    2. مناقشة مرحوم حائری یزدی بر حاجی سبزواری125
    2-1. تناقض با دلائل وجود ذهنی126
    2-2. انقراض قضایای ضروری ذاتی130
    2-3. انقلاب تمام قضایای حقیقیّه به ذهنیّه131
    2-4. ایجاد دفعی افراد نامتناهی در ذهن132
    3. جمع‌بندی و دیدگاه برگزیدة حضرت استاد133
    بخش سوّم: قضایای حقیقیه و خارجیه در اصول فقه139
    طرح بحث141
    گفتار نخست: تعریف قضایای حقیقیّه و خارجیّه143
    1. تعریف محقق نائینی143
    1-1. قضایای خارجیه144
    1-2. قضایای حقیقیه147
    2. تعریف امام خمینی150
    2-1. قضایای حقیقیه154
    2-2. قضایای خارجیه158
    3. دیدگاه حضرت استاد159
    3-1. واکاوی کلام امام خمینی159
    3-2. نظر مختار حضرت استاد161
    گفتار دوّم: تفاوتهای قضیة خارجیه با حقیقیه164
    1. تفاوت در ملاک جامع بین افراد164
    2. تفاوت در قابلیّت وقوع در کبرای قیاس166
  • ۱۰
    2-1. پاسخ محقّق نائینی به شبهة قیاس اقترانی شکل اول169
    2-2. دیدگاه نائینی پیرامون موارد خلط قضیة حقیقیه با خارجیه172
    3. تفاوت در گسترة علم آمر173
    3-1. دو نکته مهم پیرامون قضایای خارجیه174
    3-2. دو نکته مهم پیرامون قضایای حقیقیّه177
    4. تفاوت در وحدت یا تغایر انشاء با فعلیّت حکم180
    5. تفاوت از حیث نزاع در جعل سببیّت184
    6. تفاوت در وحدت یا تغایر موضوع و علّت حکم187
    7. تفاوت در اختصاص یا عدم اختصاص به مشافهین190
    7 ـ 1. مناقشه امام خمینی195
    7 ـ 2. بررسی کلام امام خمینی205
    7 ـ 3. نظر حضرت استاد207
    8. تفاوت در لحاظ موضوع حکم و نوع تخصیص207
    9. تفاوت از جهت انحلال حکم بر افراد موضوع213
    9 ـ 1. مناقشة امام خمینی214
    10. تفاوت از جهت انحلال به قضیّه شرطیّه218
    10 ـ 1. مناقشة امام خمینی220
    10 ـ 2. نظر حضرت استاد228
    11. تفاوت در نحوه اقتران عقد الوضع و عقدالحمل229
    12. تفاوت در حکومت و ورود بر ادله اوّلیه231
    13. تفاوت از حیث تمسّک به عام در شبهه مصداقیّه235
    13-1. ترسیم بحث236
    13-2. کلام محقّق خوئی239
    13 ـ 3. کلام محقّق روحانی241
    13 ـ 4. بررسی کلمات محقّقَین خوئی و روحانی243

۲,۴۳۱ بازدید