• ۲۶۱

    روزیِ معنویِ را تقسیم می‌کند؛ پیامبر اکرم(صلي الله عليه وآله) در ادامه‌ی این روایت می‌فرمایند:

    «وَ یُثَبِّتُ‏ اللهُ‏ فِیهَا الْآجَالَ‏ وَ یُقَسِّمُ فِیهَا الْأَرْزَاقَ مِنَ السَّنَةِ إِلَى السَّنَةِ وَ یُنْزِلُ مَا یَحْدُثُ فِی السَّنَةِ کُلَّهَا»

    و زمان مرگ را در آن ثبت كرده و به ‌مدت يك سال روزي‌ها را تقسيم مي‌كند و هر چه را كه در تمام سال اتفاق مي‌افتد فرو مي‌فرستد.

    ویژگی پنجم: شبِ بذل و بخشش الهی و آمرزش گناهان؛

    بعضی از اعمال عبادی و افعال خیر، چنان پر قدرت و پر اثرنـد که می‌توانند گناهان گذشته‌‌ی انسان را محو کند و آمرزش آن‌ها را به همراه داشته باشد. احیاء شب نیمه‌ی شعبان، یکی از همین اعمال عبادی است که خداوند متعال چنین تاثیری در آن نهاده است. پیامبر خدا(صلي الله عليه وآله) در ادامه می‌فرماید:

    «یَا مُحَمَّدُ مَنْ أَحْیَاهَا بِتَکْبِیرٍ وَ تَسْبِیحٍ وَ تَهْلِیلٍ وَ دُعَاءٍ وَ صَلَاةٍ وَ قِرَاءَةٍ وَ تَطَوُّعٍ وَ اسْتِغْفَارٍ کَانَتِ الْجَنَّةُ لَهُ مَنْزِلًا وَ مَقِیلًا وَ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَ مَا تَأَخَّرَ»

    ای محمد! كسي كه اين شب را با گفتن «الله اكبر»، «سبحان الله» و «لا اله الا الله» و دعا و نماز و قرآن خواندن و انجام اعمال مستحب و استغفار كردن زنده نگهدارد بهشت منزلگاه و استراحتگاه او خواهد بود و گناهان گذشته و آينده‌اش بخشيده مي‌شود...

    ویژگی ششم: شبِ نماز، قرآن، استغفار و دعا؛

    یکی دیگر از ویژگی‌های این شب شریف، این است که در آن، اعمال عبادی خاصی وارد شده است؛ از جمله نماز، قرآن، تسبیح، تحلیل و تقرب به ذات باریتعالی، تا جایی که ثواب این کار مقدس، هم‌رتبه‌ی ثواب و مجاهدت شهیدان راه الهی شمرده شده است. پیامبر عظیم الشان خدا(صلي الله عليه وآله) در ادامه می‌فرمایند:

  • ۲۶۲

    «یَا مُحَمَّدُ مَنْ صَلَّى فِیهَا مِائَةَ رَکْعَةٍ یَقْرَأُ فِی کُلِّ رَکْعَةٍ فَاتِحَةَ الْکِتَابِ مِائَةَ مَرَّةٍ وَ قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ عَشْرَ مَرَّاتٍ فَإِذَا فَرَغَ مِنَ الصَّلَاةِ قَرَأَ آیَةَ الْکُرْسِیِّ عَشْرَ مَرَّاتٍ وَ فَاتِحَةَ الْکِتَابِ عَشْراً وَ سَبَّحَ اللهَ مِائَةَ مَرَّةٍ غَفَرَ اللهُ لَهُ مِائَةَ کَبِیرَةٍ مُوبِقَةٍ مُوجِبَةٍ لِلنَّارِ وَ أُعْطِیَ بِکُلِّ سُورَةٍ وَ تَسْبِیحَةٍ قَصْراً فِی الْجَنَّةِ وَ شَفَّعَهُ اللهُ فِی مِائَةٍ مِنْ أَهْلِ بَیْتِهِ وَ شَرَکَهُ فِی ثَوَابِ الشُّهَدَاءِ وَ أَعْطَاهُ مَا یُعْطِی صَائِمِی هَذَا الشَّهْرِ وَ قَائِمِی هَذِهِ اللیْلَةِ مِنْ غَیْرِ أَنْ یَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَیْئاً فَأَحْیِهَا یَا مُحَمَّدُ وَ أْمُرْ أُمَّتَکَ بِإِحْیَائِهَا وَ التَّقَرُّبِ إِلَى اللهِ تَعَالَى بِالْعَمَلِ فِیهَا فَإِنَّهَا لَیْلَةٌ شَرِیفَةٌ»

    ای محمد کسی که در این شب صد رکعت نماز در هر رکعت بعد از حمد ده مرتبه سوره توحید را بخواند و بعد از اینکه نمازها تمام شد، ده مرتبه فاتحة الکتاب، ده مرتبه آیة الکرسی، صد مرتبه تسبیح خدا بگو که اگر این کار را بکند خدا صد گناه کبیره‌ای که موجب بقاء در جهنم است می‌بخشد و اگر کسی این کار را انجام بدهد، خدا در مقابل هر سوره، یک قصر در بهشت به او می‌دهد روز قیامت او را شفیع صد نفر از فامیل خودش قرار می‌دهد، خدا وی را در ثواب شهدا شریک می‌کند و بدون هیچ کم و کاستی خدا به احیاء کنندگان این شب اعطا می‌کند هر آنچه را از اجر و ثواب که در این ماه به روزه دارن عطا کرده است و یا محمد احیا کن این شب را و به امّت خود امر کن که امشب را احیا کنند و به سوی خدا تقرب بجویند با اعمال این شب زیرا این شب، شب شریفی است.

    بنابراین نماز پر ثوابی که مرحوم سیّد بن طاووس(رحمه الله) در کتاب «اقبال الاعمال» برای امشب ذکر کرده و مرحوم شیخ عباس قمی(رحمه الله) آن را در کتاب شریف «مفاتیح الجنان» نیاورده، از این روایت اتخاذ شده است. البته پیامبر اکرم(صلي الله عليه وآله) در روایت دیگری که در ذیل این حدیث آمده و چه بسا ادامه همین روایت باشد، به اثرات مهم این نماز اشاره کرده و می‌فرماید:

  • ۲۶۳

    «مَنْ صَلَّى هَذِهِ الصَّلَاةَ فِي هَذِهِ الليْلَةِ نَظَرَ اللهُ إِلَيْهِ سَبْعِينَ نَظْرَةً وَ قَضَى لَهُ بِكُلِّ نَظْرَةٍ سَبْعِينَ حَاجَةً أَدْنَاهَا الْمَغْفِرَةُ»[1]

    کسی که این نمار را در این شب بخواند، خداوند متعال هفتاد نظر به او می‌کند در هر نظر، هفتاد حاجت او را برآورده می‌کند، اقلّ حاجات او بخشش گناهان است.

    ویژگی هفتم: شبِ استجابت دعا و پذیرش حوائج؛

    بی شک طبق این روایت، استجابت دعا و نتيجه‌گيري از آن، تنها یکی از برکات و ثمرات بی‌شمار احیاء شب نیمه‌ی شعبان است؛ چنانكه پیامبر اکرم(صلي الله عليه وآله) در این حدیث شریف پس از ذکر مقام و منزلت احیا این شب و درک حقیقت آن توسط فرشتگان، به استجابت دعا در این شب بزرگ اشاره کرده و فرموده‌اند:

    «وَ لَقَدْ أَتَیْتُکَ یَا مُحَمَّدُ وَ مَا فِی السَّمَاءِ مَلَکٌ إِلَّا وَ قَدْ صَفَّ قَدَمَیْهِ فِی هَذِهِ اللیْلَةِ بَیْنَ یَدَیِ اللهِ تَعَالَى قَالَ فَهُمْ بَیْنَ رَاکِعٍ وَ قَائِمٍ وَ سَاجِدٍ وَ دَاعٍ وَ مُکَبِّرٍ وَ مُسْتَغْفِرٍ وَ مُسَبِّحٍ یَا مُحَمَّدُ إِنَّ اللهَ تَعَالَى یَطَّلِعُ فِی هَذِهِ اللیْلَةِ فَیَغْفِرُ لِکُلِّ مُؤْمِنٍ قَائِمٍ یُصَلِّی وَ قَاعِدٍ یُسَبِّحُ وَ رَاکِعٍ وَ سَاجِدٍ وَ ذَاکِرٍ وَ هِیَ لَیْلَةٌ- لَا یَدْعُو فِیهَا دَاعٍ إِلَّا اسْتُجِیبَ لَهُ


    1. ر. ک. به: اقبال الاعمال، سید بن طاووس(رحمه الله)، ج3، ص320. اصل روایت چنین است: «مَنْ صَلَّى هَذِهِ الصَّلَاةَ فِي هَذِهِ الليْلَةِ نَظَرَ اللهُ إِلَيْهِ سَبْعِينَ نَظْرَةً وَ قَضَى لَهُ بِكُلِّ نَظْرَةٍ سَبْعِينَ حَاجَةً أَدْنَاهَا الْمَغْفِرَةُ ثُمَّ لَوْ كَانَ شَقِيّاً فَطَلَبَ السَّعَادَةَ لَأَسْعَدَهُ اللهُ يَمْحُوا اللهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ وَ لَوْ كَانَ وَالِدَاهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَ دَعَا لَهُمَا أُخْرِجَا مِنَ النَّارِ بَعْدَ أَنْ لَا يُشْرِكَا بِاللهِ شَيْئاً وَ مَنْ صَلَّى هَذِهِ الصَّلَاةَ قَضَى اللهُ لَهُ كُلَّ حَاجَةٍ طَلَبَ وَ أَعَدَّ لَهُ فِي الْجَنَّةِ مَا لَا عَيْنٌ رَأَتْ وَ لَا أُذُنٌ سَمِعَتْ وَ الَّذِي بَعَثَنِي بِالْحَقِّ نَبِيّاً مَنْ صَلَّى هَذِهِ الصَّلَاةَ يُرِيدُ بِهَا وَجْهَ اللهِ تَعَالَى جَعَلَ اللهُ لَهُ نَصِيباً فِي أَجْرِ جَمِيعِ مَنْ عَبَدَ اللهَ تِلْكَ الليْلَةَ وَ يَأْمُرُ الْكِرَامَ الْكَاتِبِينَ أَنْ يَكْتُبُوا لَهُ الْحَسَنَاتِ وَ يَمْحُو عَنْهُ السَّيِّئَاتِ حَتَّى لَا يَبْقَى لَهُ سَيِّئَةٌ وَ لَا يَخْرُجُ مِنَ الدُّنْيَا حَتَّى يَرَى مَنْزِلَهُ مِنَ الْجَنَّةِ وَ يَبْعَثُ اللهُ إِلَيْهِ مَلَائِكَةً يُصَافِحُونَهُ وَ يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ وَ يَخْرُجُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَعَ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ فَإِنْ مَاتَ قَبْلَ الْحَوْلِ مَاتَ شَهِيداً وَ يُشَفَّعُ فِي سَبْعِينَ أَلْفاً مِنَ الْمُوَحِّدِينَ فَلَا يَضْعُفُ عَنِ الْقِيَامِ تِلْكَ الليْلَةَ إِلَّا شَقِيٌّ».

  • ۲۶۴

    وَ لَا سَائِلٌ إِلَّا أُعْطِیَ وَ لَا مُسْتَغْفِرٌ إِلَّا غُفِرَ لَهُ وَ لَا تَائِبٌ إِلَّا تِیبَ عَلَیْهِ مَنْ حُرِمَ خَیْرَهَا یَا مُحَمَّدُ فَقَدْ حُرِمَ»[1]

    ای محمد من در حالي نزدت آمدم كه تمام فرشته‌ها در آسمان پاهايشان را در این شب جفت كرده‌اند[کنایه از آمادگی کامل است] عده‌اي تسبيح مي‌كنند، عده‌اي در ركوع، عده‌اي در سجود، عده‌ای در استغفار و گروهي ذكر مي‌گويند. ای محمد، خدا امشب نگاه می‌کند هر مؤمنی که ايستاده و نماز می‌خواند، او را مورد غفران و بخشش خود قرار می‌دهد؛ هر کسی که نشسته و سبحان الله می‌گويد و هر کسی که در حال رکوع و سجده است، هر کسی که ذکر خدا می‌گويد، همه را مورد بخشش خود قرار مي‌دهد و این شب، شبي است كه كسي دعا نمي‌كند مگر اين كه مستجاب مي‌شود، كسي چيزي نمي‌خواهد مگر اين كه به او داده مي‌شود، كسي درخواست مغفرت و بخشش نمي‌كند، مگر اين كه بخشيده مي‌شود، كسي توبه نمي‌كند مگر اين كه توبه‌اش پذيرفته مي‌شود. كسي كه از خير اين شب محروم شود، از خير بزرگي محروم شده است.

    آری شب نيمه‌ی شعبان، از شب‌هاي با فضيلت سال است كه با ولادت امام زمان(عجل الله تعالي فرجه الشريف) بر فضائل و بركات آن افزوده شده است و استجابت دعا یکی از این برکات است. امام صادق(عليه السلام) در این باره از قول پدر بزرگوارشان(عليه السلام) مي‌فرمايند:

    «فَإِنَّهَا لَيْلَةٌ آلَى اللهُ عَلَى نَفْسِهِ أَنْ لَا يَرُدَّ سَائِلًا لَهُ فِيهَا مَا لَمْ يَسْأَلْ مَعْصِيَةً»[2]

    و اين شبي است كه خداوند بر خود فرض كرده كه دعا كننده‌اي را نا اميد برنگرداند مادامي كه معصيت و گناه طلب نكند.


    1. ر. ک. به: همان، ج3، ص320 و بحار الأنوار، علامه مجلسی(رحمه الله)، ج‏۹۵، ص۴۱.

    2. ر. ک. به: وسائل‏الشيعة، شیخ حر عاملی(رحمه الله)، ج8، ص106.

  • ۲۶۵

    ویژگی هشتم: شبِ دعای مخصوص پیامبر(صلي الله عليه وآله) به درگاه ربوبی؛

    به یقین بهترین دعا در میان ادعیه، دعای پیامبر اکرم(صلي الله عليه وآله) و اهل بیت طاهرین ایشان(عليهم السلام) و در مرتبه‌ی بعد، دعای پیمبران پیشین است که نزد خدا وجیه بودند و هستند. حال در ذیل این روایت، پیامبر اکرم(صلي الله عليه وآله) دعای مخصوصی را برای شب نیمه‌ی شعبان بیان فرمودند که حاوی مضامین عالی و معارف بلند است و بی تردید خواندن آن و عمل کردن به پیام آن، باعث جلاء قلب، افزایش نور دیده و زنده شدن قلب انسان می‌شود. این دعا عبارتست از:

    «اللهُمَّ اقْسِمْ لَنَا مِنْ خَشْیَتِکَ مَا یَحُولُ بَیْنَنَا وَ بَیْنَ مَعْصِیَتِکَ وَ مِنْ طَاعَتِکَ مَا تُبَلِّغُنَا بِهِ رِضْوَانَکَ وَ مِنَ الْیَقِینِ مَا یَهُونُ عَلَیْنَا بِهِ مُصِیبَاتُ الدُّنْیَا. اللهُمَّ أَمْتِعْنَا بِأَسْمَاعِنَا وَ أَبْصَارِنَا وَ قُوَّتِنَا مَا أَحْیَیْتَنَا وَ اجْعَلْهُ الْوَارِثَ مِنَّا وَ اجْعَلْ ثَارَنَا عَلَى مَنْ ظَلَمَنَا وَ انْصُرْنَا عَلَى مَنْ عَادَانَا وَ لَا تَجْعَلْ مُصِیبَتَنَا فِی دِینِنَا وَ لَا تَجْعَلِ الدُّنْیَا أَکْبَرَ هَمِّنَا وَ لَا مَبْلَغَ عِلْمِنَا وَ لَا تُسَلِّطْ عَلَیْنَا مَنْ لَا یَرْحَمُنَا بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ».

    خدايا بهره‌ی ما كن از ترس خود بدان اندازه كه حائل شود ميان ما و نافرمانيت و از اطاعت خويش بدان مقدار كه ما را به خوشنودى و رضوان تو برساند و از يقين بدان حد كه به وسيله آن ناگواري‌هاى دنيا بر ما آسان گردد. خدايا ما را به گوشهايمان و ديده‌هایمان و نيرويمان تا زنده‌ايم بهره‌مند ساز و آن را وارث ما گردان و خون ما را به گردن كسى انداز كه بر ما ستم كرده و يارى ده ما را بر كسى كه با ما دشمنى كند و مصيبت ما را در دينمان قرار مده و دنيا را بزرگترين اندوه ما قرار مده و نيز [دنیا را] آخرين حد دانش ما قرار مده و مسلط مكن بر ما كسى را كه بر ما رحم نكند به رحمتت اى مهربانترين مهربانان.

    جمع بندی و نتیجه گیری بحث؛

    نتیجه‌ای که از بررسی دستورات معرفتی و عملی وارده در این شب گرفته می‌شود این است که:

  • ۲۶۶

    اولاً: انسان منتظر باید همواره درک و فهم خویش را مطابق معیار و ملاک اهل بیت(عليهم السلام) نسبت به حقیقت انتظار و حقیقت امامت تنظیم و تحکیم کند.

    ثانیاً: انسان منتظر بداند که خداوند حکیم و کریم به واسطه مولود موعود این شب‌های عزیز، عنایات وافر و بذل و بخشش‌های فراوانی به بندگانش می‌کند که یکی از آن‌ها این است که بعد از انجام اعمال عبادی در این شب، خدای منان هفتاد نظر به انسان می‌کند و در هر نظر، هفتاد حاجت او را برآورده می‌کند که کمترین آن‌ها بخشش گناهان اوست؛ از این رو، در این شب باید از خداوند متعال حوائج مهم دیگری را نیز درخواست نمود؛ به عنوان نمونه:

    حاجت اول: درخواست معرفت ذات اقدس کبریایی؛

    یکی از حاجاتی که منتظران باید در این شب، از خداوند متعال بخواهند درخواست «معرفت خود خداست»؛ آری منتظر در این شب باید با خدا نجوا کند و به ذات اقدس او بگوید که: ای خدای مهربان، عمری از من گذشت و منِ ناسپاس همواره به تو متوسل شدم و خدا خدا کردم، ولی هنوز چیزی از تو نشنیدم و نتوانستم تو را درست درک کنم؛ تا ان شاء الله خدا زمینه‌ی کسب معرفت خویش را برای انسان فراهم نماید.

    به عبارت دیگر، انسان منتظر در این شب نورانی، باید از خدا درخواست شناخت و معرفت ذات اقدسش را بنماید؛ چرا که عدم معرفت خدا مساوی با عدم معرفت رسول خداست(صلي الله عليه وآله) و عدم معرفت رسول خدا(صلي الله عليه وآله) مساویست با عدم معرفت حجت خدا(عليه السلام) و مطابق روایات عدم معرفت حجت خدا(عليه السلام)، مساوی ضلالت و گمراهی است؛ چه اینکه در روایات باب غیبت، این دعا آمده است که:

    «اللهُمَّ عَرِّفْنِي نَفْسَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي نَفْسَكَ لَمْ أَعْرِفْ نَبِيَّكَ اللهُمَّ عَرِّفْنِي

  • ۲۶۷

    رَسُولَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي رَسُولَكَ لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَكَ اللهُمَّ عَرِّفْنِي حُجَّتَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي حُجَّتَكَ ضَلَلْتُ عَنْ دِينِي‏»[1]

    پروردگارا خود را به من بشناسان که اگر خود را به من نشناساني، نمي‌توانم پيغمبرت را بشناسم. پروردگارا! پيغمبرت را به من بشناسان که اگر پيغمبرت را به من نشناساني، نمي‌توانم حجت تو را بشناسم. پروردگارا! حجت خود را به من بشناسان، که اگر حجت خود را به من نشناساني، دين خود را از دست مي‌دهم و گمراه خواهم شد.

    آری در تمام روزها و شب‌ها به خصوص شب نیمه‌ی شعبان که خدا بعد از نماز وارده، هفتاد بار به انسان نگاه می‌کند و هفتاد حاجت او را برآورده می‌سازد، انسان باید دعای «اللهُمَّ عَرِّفْنِي نَفْسَكَ...، عَرِّفْنِي رَسُولَكَ...، عَرِّفْنِي حُجَّتَكَ...» را زیاد بخواند و از ذات اقدس کبریاییش زیاد اصرار کند تا باب معرفت خویش را به روی عقل و فهم او باز کند؛ زیرا قضایا و مسائل بسیاری وجود دارد که انسان از آن بی‌اطلاع است و نسبت به آن‌ها معرفت ندارد و با معرفت الهی باب فهم آن‌ها نیز مفتوح شده و گشوده می‌شود. بله هفتاد نظر خدا خیلی عجیب است و انسان نمی‌تواند فهم صحیحی نسبت آن‌ داشته باشد وآن را درست تصویر کند.

    حاجت دوم: درخواست توفیق ارتباط قلبی با امام زمان(عجل الله تعالي فرجه الشريف)؛

    یکی دیگر از حاجاتی که انسان منتظر می‌تواند در این شب از خدا داشته باشد این است که از خدا توفیق انجام چند وظیفه‌ی مهم را بخواهد که عبارتند از:

    یک. از خدا مسئلت نماید تا این توفیق نصیب او گردد که خود را دائماً در محضر حضرت حجّت(عجل الله تعالي فرجه الشريف) ببیند و زندگی خویش را با معیار آن حضرت(عجل الله تعالي فرجه الشريف) تنظیم کند.

    دو. از خدا درخواست نماید که این توفیق شامل حال او گردد که بتواند فرزندان


    1. ر. ک. به: كافي، شیخ کلینی(رحمه الله)، ج1، ص337 باب في الغيبة...

  • ۲۶۸

    خود، خانواده و دیگر اهالی خاندان را نسبت به وجود نازنین حضرت مهدی(عجل الله تعالي فرجه الشريف) بیشتر متوجه کند و به آن‌ها بفهماند که خود را باید دائماً در محضر حضرت حجّت(عجل الله تعالي فرجه الشريف) ببینند.

    سه. از خدا بخواهد تا در نهایت بتواند در جامعه‌ی اسلامی حرکتی سازنده و فعالیتی پاینده و اثر گذار نسبت به ارتباط با حضرت حجت(عجل الله تعالي فرجه الشريف) در مردم ایجاد کند؛ زیرا تنها راه رشد و پیشرفت جامعه‌ی اسلامی، ارتباط با حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالي فرجه الشريف) است.

    بنابراین برای حرکت صحیح در این مسیر، باید بررسی کرد که بزرگان دینی چگونه با حضرت حجّت(عجل الله تعالي فرجه الشريف) ارتباط داشتند و چگونه با ایشان نجوا می‌کردند و از آن‌ها الگو بگیرد؛ مثلاً به جای زمزمه کردن اشعار بی معنا، اشعار لطیف و ظریفی را که امثال مرحوم فیض کاشانی(رحمه الله) در گفتگو با آن یگانه‌ی دوران سروده‌اند و گویای لطایف بسیاری است، زمزمه کند؛ زیرا شاعرِ منتظر، با ذوق سرشار از ایمان و حال لبریز از انتظار با حضرت حجت(عجل الله تعالي فرجه الشريف) سخن می‌گوید و او را خطاب می‌کند. مرحوم فیض کاشانی(رحمه الله) در زمزمه‌ای عاشقانه و عارفانه می‌فرمایند که:

    گفتم که روی خوبت از من چرا نهانست؟[1]

    گفتا تو خود حجابی ور نه رخم عیانست[2]

    گفتم که از که پرسم جانا نشــــان کویت

    گـفتا نشان چه پرسی آن کوی بی‌نشانست

    گفتم مرا غم تو خوشتر ز شادمانی[3]

    گـــــفتا که در رهِ ما غم نیز شادمانست


    1. یعنی من چه کاری کرده‌ام که نباید تو را ببینم، چشم من چه گناهی کرده؟ در قلب من چه نیّت بدی بوده که قابل این نیست که تو را ببیند؟.

    2. یعنی بین آن حضرت و خود انسان، خود انسان حجاب است.

    3. یعنی ای حجت خدا(عجل الله تعالي فرجه الشريف) من نمی‌خواهم شاد باشم، بگذار غمِ ندیدن تو و دور بودن از تو مرا احاطه نماید.

  • ۲۶۹

    گفتم که سوخت جانم از آتش نهانم[1]

    گفت آنکه سوخت او را کِی ناله و فغانست

    گفتم: فراق تا كی؟ گفتا: كه تا تو هستی

    گفتم: نفس همین است، گفتا: سخن همانست

    گفتم که حاجتی هست، گفتا بخواه از ما

    گــــفتم غمم بیفزا، گفتا که رایگانست

    گفتم زفیض بپذیر این نیم جان که دارد

    گــفتا نگاه دارش غمخانه تو جانست[2]

    سخن پایانی؛

    آخرین نکاتی که در پایان این بحث لازم است مورد اشاره قرار گیرد این است که:

    اولاً: نگارنده معتقد است که همه باید از صمیم قلب، از متولیان و برنامه ریزان ستاد احیای نیمه‌ی شعبان تشکر نمایند که با تبلیغات فرهنگی و امکانات رسانه‌ای توانسته‌اند حد اقل بخشی از مردم را متوجه این شب بزرگ کنند تا از درک آن غافل نباشند و ان شاء الله اطلاع رسانی در این زمینه به حدی برسد که همه‌ مردم توفیق درک این شب را پیدا کنند. بنابراین برای دستیابی به این هدف مقدس، همه باید در احیا این عمل الهی به این ستاد و سایر دست اندرکاران مرتبط، کمک نمایند.

    ثانیاً: یکی از مهم‌ترین و موثرترین ادعیه‌ی شیعیان در دوران غیبت، دعا برای فرج آن حضرت است که در این شب باید مورد عنایت شب زنده دارن قرار گیرد؛ از این رو، تیمناً و تبرکاً این دعا را که در شب قدر تاکید بر خواندن آن شده است با هم زمزمه می‌کنیم که:

    «اللهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الحجة بن الحسن فِي هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِي كُلِّ سَاعَةٍ وَلِيّاً وَ


    1. آری بزرگانی مانند مرحوم فیض(رحمه الله) از ندیدن حضرت مهدی(عجل الله تعالي فرجه الشريف) می‌سوختند، ولی ما در حد این حرفها نیستم و خیلی دوریم.

    2. ر. ک. به: دیوان اشعار فیض کاشانی، فیض کاشانی(رحمه الله)، غزل 96.

  • ۲۷۰

    حَافِظاً وَ نَاصِراً وَ دَلِيلًا وَ قَاعِداً وَ عَوْناً وَ عَيْناً حَتَّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فِيهَا طَوِيلًا»[1]

    خدایا، ولىّ‏ات حضرت حجّه بن الحسن که درودهاى تو بر او و بر پدرانش باد در این لحظه و در تمام لحظات سرپرست و نگاهدار و راهبر و یارى گر و راهنما و دیدبان باش، تا او را به صورتى که خوشایند اوست ساکن زمین گردانیده و مدّت زمان طولانى در آن بهره‏مند سازى.

    امید است خداوند متعال در این شب مبارک که مراسم احیاء شب نیمه‌ی شعبان در حال برگزاری است، عنایاتش را بر تمام ابنا بشر، به خصوص مؤمنین و منتظران حضرت مهدی(عجل الله تعالي فرجه الشريف) نازل ‌کند. ان شاء الله.

    بار الها در ظهور ولی نعمتمان حضرت مهدی(عجل الله تعالي فرجه الشريف) تعجیل فرما و همه‌ی ما را جزو اعوان و انصار آن حضرت(عجل الله تعالي فرجه الشريف) قرار بده.

    و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته


    1. ر. ک. به: كافي، شیخ کلینی(رحمه الله)، ج4، ص162.

۴۸,۵۱۵ بازدید