فاطمه را کسی می‌تواند بشناسد که نبوت، امامت، قرآن و ولایت را بشناسد

۱۳ آبان ۱۴۰۵

۲۱:۲۸

۵

خلاصه خبر :
بیانات حضرت آیت الله فاضل لنکرانی(دامت برکاته) در شانزدهمین سوگواره شعر فاطمی محبوبه خدا
آخرین رویداد ها

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

خدا را شاکریم که به ما و شما بزرگواران، روحانیت معظم، شعرا، مرثیه‌سرایان، برادران و خواهران، عمری را عنایت کرد که امسال نیز بر سر سفره فاطمیه بنشینیم. باز نوکری کنیم، عزاداری نماییم و چشم و گوشمان را بسپاریم برای فهم حقیقت این بی‌بی.

همه این عزاداری‌ها، همه این عرض ادب‌ها و این اشعار بسیار بلند که برخی از آنرا شعرای عزیز در این محفل سرودند، برای همین است که ما معرفتی نسبت به فاطمه زهرا(سلام الله علیها) پیدا کنیم بطوری که اگر از این مجلس بیرون رویم و معرفت ما نسبت به فاطمه زهرا زیاد شده باشد، دست پر بیرون رفته‌ایم. همین اشک‌ها، همین شعرها و همین سینه‌زدن‌ها که دلهای همه ما را به مدینه وکوچه بنی‌هاشم و پشت خانه فاطمه می‌برد؛ قطعاً موجب ازدیاد معرفت خواهد شد.

من در این وقت کوتاه به دو مطلب اشاره می کنم. یک مطلب این که فاطمه زهرا(سلام الله علیها) بر اساس آنچه که در روایات آمده، دارای نُه اسم بوده که همه این نُه اسم را خدا معین کرده است. اما از همه مهم‌تر این که در هر اسمی از اسماء، اسرار وحقایقی نهفته است. چرا حضرت را فاطمه گفته‌اند؟ چرا به این بی‌بی طاهره، راضیه، مرضیه و مطهره گفته‌اند؟ تقاضا می کنم نسبت به این مطلب مطالعه کنید که توجه به آن، ما را مقداری به مقام حضرت زهرا نزدیک می‌کند.

در آن روایت معروف فرموده اند: فاطمه «لَیْلَةُ الْقَدْر» است. شعرای محترم هم اشاره کردند همانطور که لَیْلَةُ الْقَدْر مجهول است، حقیقت فاطمه زهرا هم مجهول است.

البته یک نکته مهم هم دارد که خدمت اندیشمندان جلسه عرض می‌کنم؛ در تأویل لَیْلَةُ الْقَدْر روایت می‌گوید: «لَیْل» فاطمه است و «قَدْر» خداست. یعنی فاطمه لیله خداست؛ و این معنا بسیار فراتر از لَیْلَةُ الْقَدْر می‌شود. در دنباله‌ روایت آمده است: «سُمِّيَتْ فَاطِمَةُ فَاطِمَةَ لِأَنَّ الْخَلْقَ فُطِمُوا عَنْ كُنْهِ مَعْرِفَتِهَا». تا اینجای روایت را غالبا شنیده اید؛ به فاطمه زهرا، فاطمه می‌گویند چون مردم قدرت معرفت به حقیقت این بی‌بی را ندارند.

سؤال این است: این چه حقیقتی است؟ فاطمه کیست؟ این چه موجودی است که روایت معتبر می‌گوید یعنی اگر ما تا قیامت «فاطمه، فاطمه» بگوییم، تا قیامت دنبال حقیقت فاطمه باشیم و تا قیامت عزاداری کنیم، باز هم دستمان به حقیقت فاطمه نمی‌رسد؟

ما این تعبیر را حتی راجع به خود رسول اکرم(صلی الله علیه و آله) نداریم. لااقل من ندیده‌ام. فضلا، بزرگان، خطبای محترم، اهل روایت و اهل منبر در جلسه شرف حضور دارند؛ اگر دیده‌اند برای من بیان کنند. من این تعبیر را راجع به رسول خدا(ص)، راجع به امیرالمؤمنین(ع)، راجع به ائمه(ع) و حتی راجع به امام زمان(عج) ندیده‌ام. این تعبیر فقط و فقط در مورد فاطمه آمده است. به همین جهت است که ما باید دنبال کنیم فاطمه چه شخصیتی است؟ خلقتش چگونه بوده است؟ معانی هریک از نامها و تعابیر بلند از شخصیت بی نظیر آن حضرت در روایات ما فراوان است که اکنون مجال بیان آن نیست.

رسول اکرم(ص) فرمود: «خُلِقَ نُورُ فَاطِمَةَ قَبْلَ أَنْ يُخْلَقَ الْأَرْضُ وَالسَّمَاءُ»؛ نور این بی‌بی قبل از اینکه آسمان و زمین خلق شوند، آفریده شد. آسمان و زمین کنایه است؛ یعنی قبل از اینکه خدا عالم را خلق کند و حتی ظاهرش این است که قبل از اینکه ملائکه را خلق کند.

افرادی که در محضر رسول خدا بودند سؤال کردند: «يَا نَبِيَّ اللهِ، فَلَيْسَتْ هِيَ إِنْسِيَّةً؟»؛ یعنی می فرمایید فاطمه از جنس انسان نیست و ازملائکه است؟ فرمود: «حَوْرَاءُ إِنْسِيَّةٌ»؛ وجود ملکوتی او «حَوْرَاء» و وجود دنیوی ومادی او انسان است.

خودِ من که این مقدار عمر کرده‌ام و درس و بحث داشته‌ام، هنوز معنای این جمله را نفهمیده‌ام. یعنی چه؟ مگر می‌شود کسی هم حوراء باشد و هم انسیه؟ اینکه ما نمی‌توانیم فاطمه را بشناسیم، یک نقطه‌اش همین‌جاست. باز سوال کردند: «یا رسول الله، ما نمی‌فهمیم چگونه او هم حوراء است و هم انسان؛« كَيْفَ هِيَ حَوْرَاءُ إِنْسِيَّةٌ؟» فرمود: خدا قبل از اینکه آدم را خلق کند، نور این دختر را زیر ساق عرش خلق کرد «كَانَتْ فِي حُقَّةٍ تَحْتَ سَاقِ الْعَرْشِ».

آنها با همان ذهن ساده خودشان پرسیدند اگر بی‌بی قبل از آدم خلق شده و تحت ساق عرش قرار داشته، پس غذایش چه بوده است؟ «مَا كَانَ طَعَامُهَا؟» فرمود: «التَّسْبِيحُ وَالتَّقْدِيسُ وَالتَّهْلِيلُ وَالتَّحْمِيدُ». دائماً این نور در حال تسبیح و تهلیل و تحمید پروردگار بوده است. این عبادات که این بی‌بی در دنیا داشته، ظاهری بوده است که البته همین ظاهر هم برای بشر عادی ممکن نیست. همین ظاهر که وقتی به عبادت می‌ایستاد، خدا به ملائکه مباهات می‌کرد و می‌فرمود: ببینید فاطمه من چگونه بندگی من را می‌کند! حالا این، موجودی است که در آن عالم در مقام تسبیح و تهلیل و تقدیس و تحمید بوده است. ادامه این روایت خیلی مفصل است.

ما به همین دقت کنیم که نور فاطمه چطور بوده است. در روایات فرموده اند که فاطمه را فاطمه نامیده اند: «لِأَنَّهَا فُطِمَتْ مِنَ الشَّرِّ»؛ چون از هر شر و بدی جداست. در مورد بعضی از این روایات مرحوم مجلسی می‌گوید: این تعابیری که در مورد فاطمه زهرا نقل شده اقتضا می‌کند که از تمام انبیای اولوالعزم، به جز رسول خدا، بالاتر باشد.

«سُمِّيَتْ فَاطِمَةُ طَاهِرَةً» یا «مُطَهَّرَةً»، برای اینکه از هر دَنَس وآلودگی پاک است. به عبارت خیلی ساده یعنی عصمت؛ فاطمه فکر گناه هم نمی‌کرد.

من از بعضی آقایان اهل تاریخ پرسیدم شما آیا شما درجایی دیده‌اید که فاطمه نزد رسول خدا تفسیر قرآن خوانده باشد؟ در مورد امیرالمؤمنین(ع) نقل شده که هر آیه‌ای بر پیامبر نازل می‌شد، حضرت می‌فرمود: «علی جان بیا». شاید اولین کسی که از آیه با خبر می شد امیرالمؤمنین بود. می‌فرمود: این آیه نازل شده این را حفظ کن، بنویس. بعد خصوصیات آیه و جزئیات آنرا به امیرالمؤمنین می‌فرمود و امیرالمؤمنین هم می‌نوشت، لذا ما شیعیان معتقدیم امیرالمؤمنین قرآنی دارد به نام «مصحف علی» که همین قرآن است؛ آیاتش از جهت تعداد، ترتیب و سوره‌ها همین قرآن است، منتها با توضیحاتی که پیغمبر داده و با خصوصیاتی که در ذیل هر آیه بیان فرموده است. این مصحف الان در اختیار وجود مبارک ولی‌نعمت همه عالم، امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است. ولی راجع به حضرت زهرا، این سوال باید پاسخ داده شود که حضرت پیش چه کسی قرآن را فراگرفته است؟ من که جایی ندیده‌ام.

آیاتی در مورد جهنم بر پیامبر نازل شد. پیامبر وقتی آیه را خواند، آن‌قدر گریه کرد که اصحاب برای آرام کردن پیامبر چاره ای ندیدند جز آنکه بروند فاطمه را بیاورند، چون وقتی پیامبر فاطمه را می‌دید آرام می‌شد. فاطمه را آوردند. فاطمه عرض کرد: «یا رسول الله، چه شده که این‌چنین گریه می‌کنی؟» پیامبرآن آیات را بر فاطمه خواند. فاطمه غش کرد و بر زمین افتاد. این خبر روشن می سازد که آن بی بی چقدر به حقیقت قرآن نزدیک بوده است!

برای حضرت چند عنوان ذکر شده که جهت شناخت بیشتر حضرت این عناوین را کنار هم بگذارید و فاطمه را در آن پیدا کنید: فاطمه «لَیْلَةُ الْقَدْر» است، فاطمه «انسیه حوراء» است؛ فاطمه «دختر پیامبر» است. این‌ها را که کنار هم بگذاریم و در آن تامل کنیم تنها به یک گوشه‌ای از حقیقت حضرت زهرا(سلام الله علیها) پی می‌بریم.

این یک نکته که در هر کدام از اسامی‌ای که برای حضرت زهراست، اسراری وجود دارد؛ مثلاً راجع به خود کلمه «زهرا»، در روایات آمده است زهرا نامیده شده چون از نور عظمت خدا خلق شده است. عظمت خدا یک جلوه‌ای از تجلیات خداست و فاطمه از نور عظمت خدا خلق شده است. ممکن است تمام عالم از نور رحمت خدا خلق شده باشند؛ ولی فاطمه، پیامبر و ائمه، از نور عظمت خدا خلق شده‌اند.

لذا باید از خدا بخواهیم، دعا کنیم و توسل پیدا کنیم که در این مقدار عمری که خدا به ما می دهد، یک مقدار فاطمه را بشناسیم. فاطمه را کسی می‌تواند بشناسد که نبوت را بشناسد، امامت را بشناسد، قرآن و ولایت را بشناسد. اگر این‌ها را شناختیم، می‌توانیم فاطمه(علیها السلام) را هم بشناسیم. باید فاطمه‌شناسی در حوزه‌ها، در مدارس، در دبیرستان‌ها و در دانشگاه‌ها رواج پیدا بکند.

آن‌وقت این بی‌بی با این عظمت و با این حقیقت را ببینید بعد از رسول خدا چه مصیبت‌ها که بر او وارد نکردند. اگر این‌مطالب را پیامبر در حق او نفرموده بود چه می‌کردند؟ مصیبتی که وقتی امیرالمؤمنین فاطمه را شبانه دفن کرد و خاک‌ قبر را طوری صاف نمود که مبادا دشمن بفهمد فاطمه کجا دفن شده است، رو به قبر مبارک پیامبر کرد و عرضه داشت: «يَا رَسُولَ اللهِ، قَلَّ عَنْ صَفِيَّتِكَ صَبْرِي»؛ درغم فراق و مصیبت فاطمه صبر منِ علی تمام شد. «قَلَّ عَنْ صَفِيَّتِكَ صَبْرِي... امّاحُزْنِي فَسَرْمَدٌ، وَلَيْلِي فَمُسَهَّدٌ»؛ من باید تا آخر عمرمحزون دخترت باشم.

بعضی‌ بی خبران می‌گویند: «چه خبر است این‌قدر عزاداری می کنید؟ امیرالمؤمنین که مظهر صبر بود، می‌گوید من تا آخر عمر باید برای فاطمه اشک بریزم و شب‌ها را بیدار باشم. یا رسول الله، فاطمه که دردهایش را به من نگفت، اما تو الان سؤال کن که چه مصیبت‌هایی بر او وارد شد. از او بپرس گه چگونه امت تو دست به دست هم دادند و فاطمه را له «هضم» کردند! نمی‌فرماید به فاطمه ظلم شد، نمی‌فرماید فدکش گرفته شد؛ می‌گوید فاطمه را له کردند! خدا لعنت کند آن‌ها را!

هنگام ازدواج فاطمه، وقتی پیامبر دست فاطمه را در دست علی گذاشت، چه گفت؟ فرمود: «علی جان! هَذِهِ وَدِيعَةُ اللَّهِ»؛ این ودیعه من نیست که به تو می‌دهم، این ودیعه خداست. حال امیرالمؤمنین به رسول خدا عرض می‌کند که ودیعه‌ تو وخدا را به تو برگرداندم، در حالیکه «اخْتُلِسَتِ الزَّهْرَاءُ»؛ زهرا را غارت کردند! حقش را، خانه‌اش را، شوهرش را، بچه‌هایش را. آن وجود با عظمت کجا و این مصیبت کجا! آیا نباید بر این مصیبت خون گریه کرد؟ آیا امام زمان خون گریه نمی‌کند؟

این است که مراجع بزرگ ما بیش از سی،چهل سال است که بر برزگداشت فاطمیه تأکید دارند؛ مخصوصاً والد ما، مرحوم آیت‌ الله ‌العظمی فاضل (رضوان الله تعالی علیه)، وقتی اسم فاطمه را می‌ شنید شانه‌هایش تکان می‌خورد. می‌فرمود: «در فاطمیه کوتاه نیایید. هرچه فاطمیه را قوی کنیم، ریشه شیعه محکم‌تر می‌شود.» دشمن طراحی کرده بود که فاطمیه را از بین ببرد، اما مراجع ما محکم ایستادند.

رهبر و قائد شهید ما، در یک جلسه خصوصی در همان ایامی که مراجع راجع به احیای فاطمیه به میدان آمده بودند و من هم حضور داشتم؛ می‌فرمودند: «عجب کار درستی است!» چقدر از این احیای فاطمیه خوشحال بودند. بزرگان ما همین‌طور بودند. مگر می‌شود شیعه راجع به فاطمیه بی‌تفاوت باشد؟

ما امسال در حالی شانزدهمین سوگواره شعر فاطمی محبوبه خدا را برگزار می‌کنیم که شهدای گرانقدری را تقدیم راه و مکتب آن حضرت نموده ایم! آقایان، هرچه اشک بریزیم برای اینکه شخصیت بی نظیری همچون رهبر شهید را از دست داده‌ایم، کم است.

این‌ها البته گوشه‌ای از فاطمه هستند، این‌ها فرزند فاطمه هستند، این‌ها همان راه فاطمه را می‌خواستند بروند. شما ببینید تعابیری که امام خمینی (رضوان الله تعالی علیه) و رهبری شهید راجع به فاطمه دارند، چه تعابیر عجیبی است! ما یاد همه این‌ها را، یاد شهدای  جنگ دوازده‌روزه و جنگ رمضان، فرماندهان، مردمی که در این برهه تاریخی شهید شدند همچنین شهدای مظلوم مدرسه میناب را گرامی می‌داریم.

برادر بزرگوارمان، تولیت معظم مسجد جمکران، حضرت حجت‌الاسلام‌والمسلمین آقای اجاق‌نژاد به من فرمودند آسیب دیدگان آن مدرسه فقط ۱۶۸ نفر شهید نبوده‌اند؛ هیئتی که از طرف ایشان به میناب رفته اند خبر آورده اند که افزون بر شهداء ۱۵۰ بچه هم دست و پایشان قطع شده است! یاد همه شهیدان والامقام مان را گرامی می‌داریم.

 


برچسب ها :

محبوبه خدا فاضل لنکرانی سوگواره شعر فاطمی سوگواره شعر فاطمی محبوبه خدا شانزدهمین سوگواره شعر فاطمی محبوبه خدا