pic
pic

نهج البلاغه


وصيت درباره دارايي خود
 چاپ متن
ومن وصية له عليه السلام
بما يُعمل في أمواله، کتبها بعد منصرفه من صفين:
هذَا مَا أَمَرَ بِهِ عَبْدُاللهِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أمِيرُالْمُؤْمِنِينَ فِي مَالِهِ، ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللهِ، لِيُولِجَهُ بِهِ الْجَنَّةَ، وَيُعْطِيَهُ الْأََمَنَةَ. منها: فَإِنَّهُ يَقُومُ بِذلِکَ الْحَسنُ بْنُ علِيّ، يأْکُلُ مِنْهُ بِالْمعْروفِ، وَيُنْفِقُ مِنْهُ بِالمَعْروُفِ، فَإِنْ حَدَثَ بِحَسَنٍ حَدَثٌ وَحُسَيْنٌ حَيٌّ، قَامَ بِالْأَمْرِ بَعْدَهُ، وَأَصْدَرَهُ مَصْدَرَهُ. وَإِنَّ لِإِبْنَيْ فَاطِمَةَ مِنْ صَدَقَةِ عَلِيٍّ مِثْلَ الَّذِي لِبَنِي عَلِيٍّ، وَإِنِّي إِنَّمَا جَعَلْتُ الْقِيَامَ بِذلِکَ إِلَي ابْنَيْ فَاطِمَةَ ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللهِ، وَقُرْبَةً إِلَي رَسُولِ اللهِ صَلَّي اللهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ، وَتَکْرِيماً لِحُرْمَتِهِ، وَتَشْرِيفاً لِوُصْلَتِهِ. وَيَشْتَرِطُ عَلَي الَّذِي يَجْعَلُهُ إِلَيْهِ أَنْ يَتْرُکَ الْمَالَ عَلَي أُصُولِهِ، وَيُنْقفِقَ مِنْ ثَمَرِهِ حَيْثُ أُمِرَ بِهِ وَهُدِيَ لَهُ، أَلاَّ يَبِيعَ مِنْ أَوْلَادِ نَخِيلَ هذِهِ الْقُرَي وَدِيَّةً حَتَّي تُشْکِلَ أَرْضُهَا غِرَاساً. وَمَنْ کَانَ مِنْ إِمَائِي ـ اللاَّتِي أَطُوفُ عَلَيْهِنَّ ـ لَهَا وَلَدٌ، أَوْهِيَ حَامِلٌ، فَتُمْسَکُ عَلَي وَلَدِهَا وَهِيَ مِنْ حَظِّهِ، فَإِنْ مَاتَ وَلَدُهَا وَهِيَ حَيَّةٌ فَهِيَ عَتِيقَةٌ، قَدْ أَفْرَجَ عَنْهَا الرِّقُّ، وَحَرَّرَهَا الْعِتْقُ. قال الشريف: قوله عليه السلام في هذه الوصية: "وألا يبيع من نخلها وَدِيَّةً"، الوَدِيَّةُ: الفَسِيلَةُ، وجمعها وَدِيٌّ. وَقوله عليه السلام: "حتي تشکل أرضها غراساً" هو من أفصح الکلام، والمراد به: أن الأرض يکثر فيها غراس النخل حتّي يراها الناظر علي غير تلک الصفة التي عرفها بها فيشکل عليه أمرها ويحسبها غيرها.
چاپ ترجمه
وصيت اقتصادي نسبت به اموال شخصي اين دستوري است که بنده خدا علي بن ابيطالب، امير مومنان نسبت به اموال شخصي خود براي خشنودي خدا، داده است، تا خداوند با آن به بهشتش درآورد، و آسوده‌اش گرداند. (قسمتي از اين نامه است) همانا سرپرستي اين اموال بر عهده فرزندم حسن بن علي است، آنگونه که رواست از آن مصرف نمايد، و از آن انفاق کند، اگر براي حسن حادثه‌اي رخ داد و حسين زنده بود، سرپرستي آن را پس از برادرش به عهده گيرد، و کار او را تداوم بخشد. پسران فاطمه از اين اموال به همان مقدار سهم دارند که ديگر پسران علي خواهند داشت، من سرپرستي اموالم را به پسران فاطمه واگذارم، تا خشنودي خدا، و نزديک شدن به رسول الله (ص) و بزرگداشت حرمت او، و احترام پيوند خويشاوندي پيامبر (ص) را فراهم آورم. ضرورت حفظ اموال و با کسي که اين اموال در دست اوست شرط مي‌کنم که اصل مال را حفظ نموده تنها از ميوه و درآمدش بخورند و انفاق کنند، و هرگز نهالهاي درخت خرما را نفروشند، تا همه اين سرزمين يکپارچه زير درختان خرما بگونه‌اي قرار گيرد که راه يافتن در آن دشوار باشد. و زنان غير عقدي من که با آنها بودم و صاحب فرزند يا حامله مي‌باشند، پس از تولد فرزند، فرزند خود را گيرد که او بهره او باشد، و اگر فرزندانش بميرد، مادر آزاد است، کنيز بودن از او برداشته، و آزادي خويش را باز يابد، (وديه) به معني نهال خرما، و جمع آن (ودي) بر وزن (علي) مي‌باشد، و جمله امام نسبت به درختان (حتي تشکل ارضها غراسا) از فصيح‌ترين سخن است يعني زمين پردرخت شود که چيزي جز درختان به چشم نيايند)