pic
pic

SUALLAR VƏ CAVABLAR

Sualınızı soruşun
Şiənin möhürə səcdə etməsinin sübutu
Tarixində 19 November 2017 & Saat 19:11

Dostlarla söhbətimizdə bir neçə sual müzakirə olundu və istəyirəm ki, onların cavabını sənədi ilə sizdən öyrənim. (Əgər bu sənədlər əhli-sünnənin mötəbər kitablarından olsa daha yaxşı olar.)
Niyə mohür ilə namaz qılırıq? Bununla bağlı hədis və ya Quran ayəsi varmı?

Şiə baxımından ən mötəbərvə vacib sayılan məsələ budur ki, torpağa (yer üzərinə), daşa, mədənə yer üstündə bitən (yeməli, içməli, geyməlişeylər istisna olmaqla) bitkilərə səcdə etmək olar. Elə buna görə də əgər çöldə namaz qılan şəxs səcdə halında alnını torpağa qoysa, namazı düzgündür.

Səcdə haqqında olan bir çox məsələlərdə əhli-sünnəilə şiənin nəzəri eynidir. Çünki hər iki məzhəbtorpağa, daşa, ağaca və yeməli-geyməli olmayan başqa şeylərə səcdə etməyi caizbilirlər. Amma şiə bunlardan qeyrisinə səcdə etməyi caizbilmir. Səcdənin torpağa yaxud yuxarıda qeyd olunanların birinə edilməsivacibdir.

Bu məsələnin dəlili bizəgəlib çatan rəvayətlərdir:

İmam Sadiq (ə) buyurur: “Yer pambıq və kətandan başqa yerdə bitənlərə səcdə etmə!1

Zürarə imam Baqirdən) soruşdu: “Qıra səcdəetmək olarmı?” İmam (ə) buyurdu:“Xeyr! Paltara, yuna,yeməli meyvələrə, mədəndən olan şeylərə(mineral olan şeylərə),heyvan üzvlərinə, quşların qanadına da səcdə etmək caiz deyil.”2

Əli ibn Cəfərqardaşı Musa ibn Cəfərdən (ə) soruşdu: «İnsan ipək xalça və ipək canamaz, eləcə də güllü ipək parçadanolan xalça və canamazdanistifadə edə bilərmi? Yəni onların üstündə yatsın, söykənsin, dursun, namazqılsın? İmam (ə) buyurdu: “Yatmaq, oturmaq və başqa istifadələrin heç bir eybiyoxdur, amma onların üstündə səcdə etmək olmaz.”3

Şeyx Tusi (r.ə) nəqil edir: «Şiə fəqihlərinin hamısıın nəzəri yerə səcdə etməkdir. Ehtiyata əsasən də yerə səcdə olmalıdır. Ancaq əhli-sünnə pambıq, kətan, tük və yuna səcdə etməyi caiz bilirlər. Ammaonların nəzəri ehtiyatın əksinə vəPeyğəmbər (s), Əhli-beytdən (ə) olanhədislərlə müxalifdir

 

 

 

“əl-Fiqhu ələl məzahibil-ərbəə” kitabında qeyd olunmuşdur:

Hər bir şeyin üzərinə, hətta başa bağlanan şal olsa belə, səcdə etmək caizdir. Lakin pak olmaq şərti ilə. Amma Əbu Hənifənin ardıcılları başa bağlanan şala zərurət halında səcdədə etməyi məkruh bilir. İmamiyyə isə caiz bilmir və səcdənin torpağa (yer üzərinə), daşa, mədənə yer üstündə bitən (yeməli, içməli, geyməlişeylər istisna olmaqla) bitkilərə olmasınıqəbul edir. 1

Buna əsasən əhli-sünnəxalçanı, xalını və keçəniyer sayırlar. Amma xalını və keçəni yer saymaq olmaz. Bu ehtiyata ziddir.

Peyğəmbərin (s) zamanında torpağa(yer) səcdə etmək məsələsi var idi. Rafe ibn Əbi RafePeyğəmbərdən (s) nəql edir: Həzrət Rəsul (s) buyurdu: «Namazlarınız səcdədə alnınızı yalnız yerə qoyduğunuz zamanakamil və düzgün sayılır2

Başqa bir rəvayətdə buyurur: Yer mənim üçün səcdə yeri və təharət vasitəsi (məsələn; təyəmmüm) qərar verilmişdir.3

Yaxud başqa bir ibarəilə buyurur:Yer mənim üçün təharət vasitəsi (məsələn; təyəmmüm) səcdə yeri qərar verilmişdir.”4

Ümmü Sələmə Peyğəmbərdən (s) nəql edir: Peyğəmbər (s) Əfləh adlı şəxsə xitab edərək buyurdu: “Ey Əfləh, üzünü torpağa sürt!»5

Peyğəmbərin zamanındabəzi səhabələr daşa səcdə edirdi. Cabiribn AbdullahƏnsari və Məsruq ibn Əcdə istər vətəndə,istərsə də səfərdə bu işigörürdü.6

Eləcə də müsəlmanlar Mər dağının daşlarından bir parça götürür, ona səcdəedirdilər.

Bu sözlər torpaq və türbət gəzdirən müsəlmanlaratutulan iradların açıq-aydın əsassız olduğunu sübut edir və məlum olur ki,İslamın böyük səhabələri də belə hərəkət etmişlər.7

Tarixi baxımdan da Peyğəmbər(s) Mədinəyəhicrət edəndə məscidin tikilməsinə göstəriş verdi. O vaxt məscidin xalçası yoxidi və Peyğəmbər məscidin yerinə,  torpağının üstündə səcdə edirdi. Əbu Bəkir,Osman, Ömər və həzrət Əlinin (ə) zamanında da məscidin döşəməsinə səcdə edirdilər.

Nəticə etibarı ilə Peyğəmbər (s) və İslamın ilk günlərində olanmüsəlmanların səcdələri torpağa idi. Buna əsasən torpağa səcdə etmək məsələsindəheç bir şübhə yoxdur və səhihdir. Şiələrin torpağa səcdə etməsi, Peyğəmbərdən(s) təqlid etmələri mənasındadır.

 

Şiələrin möhürə səcdə etməsinin səbəbləri:

Birincisi; Məscidlərdə və evlərdətorpağa səcdə etmək çətinolduğu üçün torpağı möhür şəklinə salırlar. Beləliklə səcda məsələsi asanlaşırvə təmizlik olur.

İkincisi; Rəvayətlərdə imam Hüseynin (ə) türbətinə səcdə etmək bəyənilmiş əməllər sırasındadır bu işə təşviq olunmuşdur.

Üçüncüsü; Başqabir tərəfdən səcdə edilənyerinhər növ nəcasətdənpak olması şərtdir və nəcis olan yerə səcdə caiz deyildir. Buna görə şiələr pak olan torpağdan (möhür) birparça özləri ilə gəzdirirlər ki, namaz qılarkən pak torpağa səcdə etsinlər. Çünki səcdə etməkistədikləri yerin pak ya nəcis olduğunu bilmirlər. Elə buna görə paklığına yəqin etdikləri pak torpağdan birparça seçirlər ki, ona səcdə etsinlər.

Buna əlavə olaraq, səcdə Allahın hüzurunda (müqabilində)“xüzu” və “xüşu” anlamına gəldiyi üçün namaz qılan şəxs öz bədəninin ən gözəl əzasıolan alnını yerə qoymalıdır. Nəticə etibarı ilə ibadət halında başı torpağa qoymaq Allahın qarşısındadaha çox təvazö və acizliyə dəlalət edir.



1           ”əl-Xilaf” Şeyx Tusi, məs.112 113

2              ”əl-Xilaf” Şeyx Tusi, məs.112 113

3              ”Tətbiqi fiqh”, səh.94

1           ”əl-Fiqhu ələl məzahibil-ərbəə”, c.1, səh.232, Beyrut çapı, Darul-fikr

2              ”əl-Xilaf” Şeyx Tusi, məs.112 113

3           ”Biharul-ənvar”, c.16, səh.6 və316

4              ”Biharul-ənvar”, c.16, səh.308

5              ”Kəzül-ümmal, c.7, səh.460, 19777, 1977819779-cu hədislər

6           ”Sünəni-Beyhəqi”, c.1, səh.439, ”Təbəqatul-kübra”,c.6, səh.79

7              Şpasox midəhəd”,Seyid Rza Hüseyninəsəb, səh.108

2069 Görüş

Əsas terminlər: