تعبدی و توصلی ، جلسه 79
خلاصهی بحث گذشته
قیاس علل تشریعی با علل تکوینی در تحلیل امر شرعی
کلام محقق حائری در درر الفوائد
تمایز میان صرفالوجود و مطلقالوجود در تحلیل تشریعیِ امر و متعلق
نقد خلط تشریع به تکوین در قیاسهای اصولی و فقهی
تبیین تمایز میان جنبههای تکوینی و اعتباری امامت و ولایت
ولایت مطلقه فقیه؛ اعتبار تشریعی و تمایز آن با ولایت تکوینی معصوم
تفاوت امام معصوم و ولی فقیه
خلط میان تکوین و تشریع در فقه و اصول
غدیر خم؛ تمایز میان ولایت تکوینی و جعل تشریعی امامت
نقد قاعدهی «تشریع بر اساس تکوین» در منظومه فقهی
پاورقی
منابع
تعبدی و توصلی ، جلسه 53
خلاصهی بحث گذشته
اشکال محقق اصفهانی بر مرحوم آخوند بنا بر شق دوم
بیان چهار مقدمه
حاصل اشکال
بیان محقق اصفهانی به عنوان نقدی بر نظریهی حق الطاعة
بررسی اشکال محقق اصفهانی
پاورقی
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 31
خلاصه جلسه گذشته
استدلال به روایتی از اصل حلبی
اشکالات مرحوم شیخ به استدلال به این روایت
اشکال اول: مناقشه در استظهار از عبارت «علی کل حال»
اشکال دوم: مناقشه در استظهار از عبارت «متی احب»
اشکال سوم: مناقشه سندی به روایت
نقد استاد بر اشکالات مرحوم شیخ
پاورقی
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 65
خلاصه جلسات گذشته
سیره متشرعه به عنوان دلیل حکم شرعی
تعریف سیره متشرعه دربیان حضرت استاد
شرایط اعتبار سیره در استنباط احکام
1. منشأ شرعی داشتن
2. عدم نشأت گیری از عقل و دلیل خاص
3. نفی احتمال تبانی، اشتباه و غفلت
4. در مرأی و منظر معصوم بودن
ملاک حجیت سیره متشرعه
چگونگی مواجهه فقها با سیره متشرعه
نظر حضرت استاد در مورد حجیت سیره متشرعه بر مواسعه
نظر حضرت استاد در مورد تحقق اجماع بر مواسعه
پاورقی
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 43
خلاصه جلسه گذشته
سرایت اجمال تعلیل به معلَّل در روایت
عدم توانایی روایت حسن صیقل در رفع اجمال روایت علی بن جعفر
دیدگاه صاحب جواهر در برداشت استحباب از تعلیل
نظر استاد نسبت به روایت علی بن جعفر
اختصاص ضابطه به نمازهای فریضه
حمل صدر روایت بر تقیه
استدلال به مواسعه با روایت علی بن جعفر
جمع بندی نظر استاد
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 66
خلاصه جلسات گذشته
دلیل پنجم بر اثبات مواسعه: قاعده لا حرج
کلام صاحب جواهر در استدلال به قاعده لا حرج
مرحله اول: حرج عظیم
مرحله دوم: حرج کمتر اما ناسازگار با لطف الهی
مرحله سوم: مصلحت در عدم فوریت قضای نماز
کلام مرحوم شیخ در نقد «قاعده لا حرج» بر اثبات مواسعه
اشکال اول: عدم کثرت موارد در استفاده از قاعده لاحرج در کشف حکم کلی
اشکال دوم: منافات مواسعه با امتنانی بودن جریان «قاعده لاحرج»
بررسی اثبات مواسعه بوسیله «قاعده لاحرج» بضمیمه اجماع مرکب توسط شیخ انصاری
استدلال به نفی ترتیب بین فائته و حاضره در استدلال به «لاحرج»
نظر حضرت استاد در استدلال به «قاعده لاحرج» بر مواسعه
لحاظ مصلحت نوعیه در تشریع احکام
پاورقی
منابع
مواسعه و مضایقه ، جلسه 62
خلاصه جلسه گذشته
بررسی آیات شریفه 97 و 98 سوره مبارکه مومنون
نظر علامه طباطبایی در تفسیر آیه
بیان روایتی در فهم مراد از «همزات الشیاطین»
تفسیر فخر رازی از وسوسه های شیطانی
نقد حضرت استاد بر تفسیر فخر رازی
پاورقی
منابع
اوامر ، جلسه 76
خلاصۀ بحث گذشته
امر بین الامرین؛ راهی میان جبر و تفویض
عقل و ضرورت راه سوم
جایگاه روایات در تأیید این حکم عقلی
مقایسهی دیدگاه امام خمینی و آیتالله خویی دربارهی امر بین الامرین
روایات مرتبط با امر بین الامرین
صحیحه یونس بن عبدالرحمن از صادقین (علیهما السلام)
روایت حریز از امام صادق (ع)
روایت حسن بن علی بن وشا از امام رضا (ع)
جمعبندی و تحلیل روایات
سنجش دو دیدگاه با توجه روایات
دیدگاه امام خمینی
فصل في بيان المذهب الحقّ
نظریه استقلال و ربطی بودن موجودات
نقش فاعلهای امکانی در جهان
نتیجه نهایی دیدگاه امام خمینی
استناد دوگانهی فعل؛ نه جبر، نه تفویض
برهان اصلی امام خمینی (ره) بر امر بین الامرین
استناد به آیات قرآن بر امر بین الامرین
حقیقت امر بین الامرین و توارد دو اراده
پاورقی
منابع
تعبدی و توصلی ، جلسه 39
خلاصهی بحث گذشته
تفاوت بیان اوّل و دوّم محقق حائری
اشکال محقق بروجردی بر نقد دوم محقق حائری
جواب از اشکال محقق بروجردی
اشکال اول مرحوم والد به محقق حائری
جواب از اشکال اول
پاورقی
منابع