نماز جمعه ، جلسه 24
خلاصه جلسه گذشته
اشکالات مرحوم حائری به اجماعات
اشکال اول: وجوب تعیینی در فرض وجود امام جماعت
پاسخ: ظهور عبارات در مشروعیت نه وجوب تعیینی
قرائن دال بر مشروعیت اقامهی نماز جمعه در عصر غیبت
1. سازگاری اذن با ترخیص
2. ظهور «مَن یأمره السلطان» در نصب خاص
3. ظهور «لا بأس» در جواز اقامه
اشکال دوم: ظهور عبارات شیخ مفید، صدوق و کراجکی در وجوب تعیینی
بررسی عبارت مرحوم کراجکی
تحلیل تعبیر «إمام مرضیّ»
عدم ظهور عبارت «صفات یتقدم الجماعه» در صفات امام جماعت
پاسخ به اشکال لغویت بیان احکام دوارن حضور توسط فقها
اشکال سوم:عدم تحقق اجماع در کلام سید مرتضی
پاسخ: ظهور عبارت سید مرتضی در اشتراط امام معصوم در صحت
اشکال چهارم: مرکب بودن اجماع بر عدم وجوب تعیینی در عصر غیبت
پاسخ: وجود اجماع بسیط در مساله
پاورقی
منابع
آیات و روایات حکومت در اسلام ، جلسه 19
مقدمه
حکومت، سیاست و آئین کشورداری در اندیشه حائری
عقلانی یا اخلاقی بودن حکومت و سیاست
انتساب شبهات بیپایه به علمای طراز اول شیعه
تنزل مفهوم حکومت به مفهومی تجربی در اندیشه حائری
چیستی حکومت
ثابت و متغیر در نگرش فقهی
پاورقی
تعبدی و توصلی ، جلسه 95
خلاصهی بحث گذشته
دیدگاه محقق نائینی در اصل عملی در فرض استنابه و تبرع
تمایز در جریان اصل عملی بر اساس جهت شک: از اطلاق و اشتراط تا تعیین و تخییر
بررسی دیدگاه محقق خوئی در اصل عملی
فعلیت حکم و جایگاه برائت و اشتغال در فرض احراز یا فقدان شرط
تحلیل پایانی دیدگاه محقق نائینی و محقق خوئی و نسبت قدرت با تکلیف
نظریه خطابات قانونیه و شرطیت قدرت
جایگاه خطابات قانونیه در مبنای امام خمینی و تفکیک آن از خطابات شخصیه
پاورقی
منابع
واجب نفسی و غیری ، جلسه 10
خلاصهی بحث گذشته
تفاوت تقریر آقای خوئی و نسبت آن با محلّ نزاعِ تقیید در صورت نخست
نقدِ تمسّک به «برائت از غیریّت» برای نفیِ تقیید
صورتبندیِ «دو علم اجمالی/أطراف ثلاثة» و ادعای تعارض
معیار جریان برائت و محل نزاع مؤثر
نظریه نهایی آقای روحانی: حق با محقق خوئی در نتیجه؛ اما به طریقی دیگر
بررسی جریانِ برائت شرعی
تقریرات سهگانه در مفاد حدیث رفع و ثمرات آن در وجوب غیری
مختار صاحب «المنتقی» در مفاد حدیث رفع و عدم جریان برائت شرعی در غیریّت
بازسازی اطراف علم اجمالی و منعِ انحلال
نسبت این نتیجه با مبنای آقای خوئی
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 37
خلاصه جلسه گذشته
دلیل ششم: استدلال به صحیحه محمد بن مسلم
ظهور عنوان «الامام» در روایت در امام معصوم
عدم خصوصیت ما عدا الامام در روایت
استشهاد صاحب جواهر به روایت طلحة بن زید بر شرطیت
جمعبندی استدلال به صحیحه محمد بن مسلم
عبارت مرحوم حائری در نقد استدلال به صحیحه محمد بن مسلم
استشهاد به روایت زراره در تایید استظهار
تقیه و نقد تفکیک کبری و صغری
در ادامه در بیان دیدگاه برگزیده نکات زیر را بیان می کنیم.
1. ظهور روایت طلحه بن زید در شرطیت
2. بررسی روایت زراره و قرینه بودن آن بر شرطیت
3. پاسخ به اشکال تکلّف در تفکیک کبری و صغری
4. جمع میان بیان عدد و بیان شرطیت
پاورقی
منابع
واجب نفسی و غیری ، جلسه 2
خلاصهی بحث گذشته
اقتضای اطلاقِ هیئت هنگام شکِ در نفسیت
اشکالِ محقق لنکرانی بر محقق خراسانی در تعریف واجب نفسی
کلام محقق اصفهانی
تفکیکِ اطلاقِ مقسمی و اطلاقِ قسمی در توجیهِ کلامِ آخوند
فرق میان وجوب نفسی و وجوب غیری
قیدِ عدمی و قیدِ وجودی در نفسیّت و غیریّت: اثر آن در مقامِ اثبات
اصالةُ الإطلاق و متعلَّقِ آن: نقدِ محقق اصفهانی بر عبارتِ آخوند
عدمِ معقولیّتِ اطلاق از حیثِ منشأِ وجوب
اطلاقِ مُعيِّنِ نفسیّت: نفیِ تقیید بما یُفید الغیریّة
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 38
خلاصه جلسه گذشته
نکات اجتهادی تکمیلی در دلیل ششم
نکته اول: ضرورت توجه به فضای صدور روایات نماز جمعه
اشکال به استظهار مرحوم حائری در فرض توجه به فضای صدور
نکته دوم: بناء ائمه (ع) بر عدم بیان تمام مطلب در یک روایت و لزوم جمع روایات
لزوم تفکیک میان اقامه حدود و امر به معروف
تبیین مصادیق «کتمان سرّ» در روایات
پاورقی
منابع
واجب نفسی و غیری ، جلسه 6
خلاصهی بحث گذشته
اثباتِ نَفسیّت از مسیرِ بنای عقلاء در تقریر امام
امام و بنای عقلاء؛ تفاوتِ آن با أصالة الإطلاق
اطلاق به عنوانِ زمینه و ظرفِ حکم عقلاء بر نفسیت
تقسیم عقلاییِ واجب به نفسی و غیری و پیوند آن با منهج امام
مناقشهای بر مبنای امام: بازخوانیِ دلالتِ امر بر وجوب بر پایهٔ نظریهٔ انشائیاتِ محقّق حائری
پاورقی
منابع
فروعی از کتاب الحج ، جلسه 12
خلاصه جلسه گذشته
موارد استثنا از حکم عدم جواز ورود به مکه بدون احرام
نکته روایت در خصوص مقام تشریع پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم)
بررسی الغاء خصوصیت از حطابه و مجتلبه
نظر مرحوم شاهرودی بر کشف ملاک در جواز الغاء خصوصیت
نظر مرحوم آیت الله فاضل لنکرانی در مرجعیت عرف در الغاء خصوصیت
نظر استاد در رابطه الغای خصوصیت و تنقیح مناط
نقش قاعده لا حرج در الغاء خصوصیت
بررسی استقلال موارد استثنا شده از یکدیگر
نظر مشهور: استقلال حطابه و مجتلبه از احرام در یک ماه
بررسی نقد مرحوم حکیم بر نظر مشهور
نظر استاد در ملاک استثنا از حکم
پاورقی
منابع