pic
pic

SUALLAR VƏ CAVABLAR

Sualınızı soruşun
Məsumlardan kömək istəmək caizdirmi?
Tarixində 15 December 2017 & Saat 13:50

Salamun aleykum
Sual: Quani-kərimdə və səhih hədislərdə ancaq Allah-taaladan kömək istəmək və hacət diləmək tövsiyə edildiyi halda nə üçün bəziləri həzrət Peyğəmbərdən (sallallahu əleyhi və alih) və Əhli-beytdən (əleyhimussəlam) hacət diləyirlər? Bu əməl Quran ayələri və Peyğəmbər (sallallahu əleyhi və alih) hədisləri ilə təzadlı deyildirmi?


Bismilləhir-Rahmənir-Rahim

Salamunaleykum

Cavab: Allah-taaladankömək istəməyin doğru olması barəsində heç bir şəkk və şübhə yoxdur, lakinAllah-taala Özü və bəndələri arasında vasitə də qərar vermişdir ki, Qurani-kərimbu barədə buyurur:

ياأَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِالْوَسيلَةَ 

Ey iman gətirən şəxslər! Allah (əmrləri iləmüxalifət)dən çəkinin; Və Ona yaxın olmaq üçün vasitə axtarın…

Vasitə dedikdə insanı Allah-taalaya yaxınlaşdıranhər bir yol və səbəb nəzərdə tutulur.

Bu əsasla, məqsəd o deyil ki, biz Peyğəmbərdən(sallallahu əleyhi və alih) və ya İmam Əlidən (əleyhissəlam) hacət istəyək, əksinəonları Allah-taala yanında hacətlərimizin qəbul edilməsi üçün vasitə qərarveririk və Allah-taalanı bu istəkli bəndələrinin məqamına and veririk ki, arzuvə istəklərimizi həyata keçirsin, yaxud bu məqam sahiblərindən istəyirik ki,bizim hacətlərimizin qəbul edilməsi üçün vasitə olsunlar və dua etsinlər. Demək,bu heç də Məsumlardan (əleyhimussəlam) müstəqil surətdə hacət istəmək deyildir.

Bu məna müqəddəs Quranın ayələrindən dəaçıq-aydın başa düşülür ki, Allah-taala dərgahında saleh insanı vasitə qərarvermək və Allahdan ona xatir bir şey istəmək heç də qadağa edilmir və heç dətövhid və yeganəpərəstliklə müxalif deyildir. Bu barədə “Nisa” surəsinin 64-cüayəsində oxuyururq:

وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَّلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحِيْماً:

“Əgər onlar özlərinə zülm etdikləri (və günahamürtəkib olduqları) zaman sənin (Peyğəmbərin sallallahu əleyhi və alih) yanınagəlsəydilər və səndən əfv və bağışlanmaq istəsəydilər, sən də onlar üçün (duaedib) əfv diləsəydin, Allah-taalanın tövbələri qəbul edən və rəhmli olduğunaşahid olardın.”

Həmçinin, Yusuf surəsinin 97-ci ayəsində beləoxuyuruq: Yusufun qardaşları atalarından istədilər ki, Allahın dərgahındanonların günahlarının bağışlanması üçün istiğfar etsin və Yəqub əleyhissəlam dabu istəyi qəbul etdi.

Tövbə surəsinin 114-cü ayəsində də Peyğəmbərlərinbaşqa kəslər barəsində dua etməsini və Allah dərgahından onların günahlarınınbağışlanması məsələsi, həzrət İbrahimin (əleyhissəlam) atasının günahlarınınbağışlanması üçün Allaha istiğfar etməsindən məlum olur.

Həmçinin, şiə və əhli təsənnün məzhəblərinin nəqletdikləri bir çox rəvayətlərdən də yuxarıda qeyd edilən mənada “təvəssül” etməyinheç bir maneəsinin olmaması və əksinə bu məsələnin yaxşı iş hesab edilməsi başadüşülür. Bu barədə hədis və rəvayətlər çoxdur və bir sıra kitablarda qeydəalınmışdır. Biz burada onlardan bir neçə nümunə gətirməklə kifayətlənirik:

Tanınmış sünni alimi Səmhudinin yazdığı “Vəfaul-vəfa”kitabında belə deyilir: Allah-taalanın dərgahında həzrət Peyğəmbərdən(sallallahu əleyhi və alih) və o həzrətin məqam və şəxsiyyətindən kömək və şəfaətistəmək həm Peyğəmbərin (sallallahu əleyhi və alih) xilqətindən öncə, həm onuntəvəllüdündən sonra, həm də rehlətindən sonra və Qiyamət günündə caiz olmuşdur.Sonra həzrət Adəmin həzrət Peyğəmbərə (sallallahu əleyhi və alih) məşhur təvəssülünüÖmər ibn Xəttabın dilindən belə nəql edir ki, Adəm əleyhissəlam həzrət Peyğəmbərin(sallallahu əleyhi və alih) gələcəkdə xilqəti barəsində olan məlumatına əsasən,Allah-taalanın dərgahına belə ərz edir:

يا رَبِّ أَسْئَلُكَبِحَقِّ مُحَمَّدٍ لَمَّا غَفَرْتَ لِى:

“Ey Allahım! Həzrət Muhəmmədin (sallallahu əleyhivə alih) haqqına Səndən istəyirəm ki, məni bağışlayasan.”

Sonra hədis ravilərindən, o cümlədən, tanınmış əhli-təsənnünalimlərindən olan Nəsai və Termizidən nümunə olaraq həzrət Peyğəmbərin həyatıdövründə (sallallahu əleyhi və alih) ona təvəssül etməyin caiz olmasına dairdaha bir hədis nəql edir ki, xülasəsi belədir: Gözləri görməyən bir kişi həzrətPeyğəmbərdən (sallallahu əleyhi və alih) gözlərinin şəfaət tapması üçün dua etməsiniistəyir, həzrət Peyğəmbər də (sallallahu əleyhi və alih) ona göstəriş verib belədeməsini buyurur:

<أَللَّهُمَّ إِنِّىأَسْئَلُكَ وَ أَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ بِنَبِيِّكَ مُحَمَّدٍ نَبِىِّ الرَّحْمَةِ يامُحَمَّدُ إِنِّى تَوَجَّهْتُ بِكَ إِلى‏ رَبِّى فِى حاجَتِى لِتَقْضِىَ لِىَاللَّهُمَّ شَفِّعْهُ فِىَّ:>

“EyAllahım! Rəhmət peyğəmbəri olan Muhəmmədin (sallallahu əleyhi və alih) xatirinəSəndən istəyirəm və Sənə üz tuturam ey Muhəmməd! Sənin vasitənlə Allaha tərəf,hacətimin qəbul edilməsi üçün üz gətirirəm. İlahi onun şəfaətini mənim üçün qəbulet!”

Daha sonrahəzrət Peyğəmbərin (sallallahu əleyhi və alih) vəfatından sonra ona təvəssületməyin caiz olmasına dair belə nəql edir:

Osmanındövründə hacəti olan bir kişi həzrət Peyğəmbərin (sallallahu əleyhi və alih) qəbrininyanına gəlir və belə dua edir:

أَللَّهُمَّ إِنِّىأَسْئَلُكَ وَ أَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ بِنَبِيِّنا مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آلهنَبِىِّ الرَّحْمَةِ، يا مُحَمَّدُ إِنِّى أَتَوَجَّهُ بِكَ إِلى‏ رَبِّكَ أَنْتَقْضِىَ حاجَتِى:

“Allahım! Səndənistəyirəm və bizim Peyğəmbərimiz, rəhmət Peyğəmbəri həzrət Muhəmmədin (sallallahuəleyhi və alih) vasitəsilə Sənə tərəf üz tuturam; Ey Muhəmməd! Mən sənin vəsilənləsənin Allahına üz tuturam ki, mənim çətinliyim həll olsun! Yəni həzrət Peyğəmbərə(sallallahu əleyhi və alih) təvəssül edir. Hədisin davamında belə əlavə edir:Çox çəkmədən o kişinin hacəti qəbul olur və çətinliyi həll olur...”

İbni HəcərMəkki “Səvaiq” kitabında tanınmış əhli-təsənnün rəhbərlərindən olan imam Şafeidənnəql edib deyir ki, o həzrət Peyğəmbərin (sallallahu əleyhi və alih)Əhli-Beytinə (əleyhimussəlam) təvəssül edib belə deyərdi:

  آلُ النَّبِىِّذَرِيْعَتِى             وَ هُمُ إِلَيْهِوَسِيْلَتِى‏

             أَرْجُوبِهِمْ أُعْطى‏ غَداً             بِيَدِالْيَمِيْنِ صَحِيْفَتِى‏

“Həzrət Peyğəmbərin (sallallahu əleyhi və alih) Əhli-Beyti(əleyhimussəlam) mənim vəsiləmdirlər; onlar (Allahın) dərgahına mənim yaxınolmağım üçün səbəbdirlər”

“Ümid edirəmonların səbəbinə Qiyamət günü; mənim əməl naməm sağ əlimə verilsin.”

Həmçinin,Beyhəqidən nəql edir: İkinci xəlifənin xilafəti dövründə bir il qəhətlik olur vəyağmursuz keçir, Bilal bir sıra səhabə ilə birlikdə həzrət Peyğəmbərin (sallallahuəleyhi və alih) qəbrinin yanına gəlib belə dedi:

يا رَسُولَ اللَّهِإِسْتَسْقِ لِامَّتِكَ ... فَإِنَّهُمْ قَدْ هَلَكُوا:

“EyRəsuləllah! Allahdan ümmətin üçün yağış istə… mümkündür həlak olsunlar”.

Hətta“Əlxeyratul-hisan” kitabında İbn Həcərdən belə nəql edir ki, “İmam Şafei”Bağdadda olduğu dövrdə Əbu Hənifənin ziyarətinə gedərdi və öz hacətləri üçünona təvəssül edərdi!

Müvəffəq olasız!

 

 

17 Görüş

Əsas terminlər: