بحث ضدّ ، جلسه 52
دو اشکال بر مقدمه رابعه مرحوم نائینی
کتاب الحج ، جلسه 29
جهت پنجم: بررسی وثوق مبذولله به عدم رجوع باذل
دیدگاه فقیهان در مسئله
تبیین جایگاه بحث
نکته اول
نکته دوم
نکته سوم
ادله دیدگاه اول؛ اعتبار وثوق
دلیل اول
دلیل دوم
ادله دیدگاه دوم؛ عدم اعتبار وثوق
ارزیابی ادله دیدگاه دوم
مرجحات تزاحم ، جلسه 8
خلاصه مباحث گذشته
اشکال و جواب فضلای درس
کلام مرحوم صاحب منتقی
بررسی کلام مرحوم صاحب منتقی
بازگشت به کلام مرحوم صاحب منتقی
صورت اول (حکمِ مضیق، از ناحیه امتثال و موضوع اسبق باشد)
بررسی فقهی بیمه ، جلسه 13
ادامه بررسی ادله شمول عمومات و اطلاقات
تقریب اول
بررسی تقریب اول
تقریب دوم
بررسی تقریب دوم
مواسعه و مضایقه ، جلسه 16
خلاصۀ بحث گذشته
اذن در تأخیر
اصل احتیاط و قضا
اهمیت مبادرت
نقد صاحب جواهر به دیدگاه مخالفان
خلاصه نظر صاحب جواهر
تفاوت بین واجبات موسعه با تصریح شرع و واجبات موسعه به دلیل اصل اباحه
سه پاسخ صاحب جواهر به اشکال
وجوب مجمل و اوامر مطلقه
تفاوت ما نحن فیه و اوامر مطلقه به روایت صاحب جواهر
دلایل مخالفت صاحب جواهر
پاورقی
تعبدی و توصلی ، جلسه 14
خلاصهی بحث گذشته
به مناسبت روز وفات حضرت معصومه (علیها السلام)
خلاصهی جواب از اشکال محقّق بروجردی
دلالت جملهی خبری در مقام انشاء بر وجوب از راه اطلاق
نقد محقّق اصفهانی بر مرحوم آخوند
مبحث پنجم: توصّلی و تعبّدی
اشکال روشیِ محقّق بروجردی بر مرحوم آخوند
معنای تعبّدی و توصّلی
تقسیمی دیگر از مرحوم امام
نقد و بررسی
پاورقی
منابع
واجب نفسی و غیری ، جلسه 1
خلاصهی بحث گذشته
پیامبر خاتم در نهج البلاغه
فرازِ «اَللَّهُمَّ دَاحِيَ اَلْمَدْحُوَّاتِ» و سنت توسعهٔ الهی
خاتمیت و گشایشگری: تحلیل اوصاف نبوی در کلام امیرالمؤمنین
انقسامِ واجب به نفسی و غیری
مقتضای اصل لفظی
نظریه محقق خراسانی
تعریف مشهورِ واجبِ نفسی و غیری
نقدِ محقق اصفهانی: حیثیّتهای زائد بر حقیقتِ وجوب
نفیِ ربط به غیر: معنای عدمیِ نفسیّت در تقریر محقق اصفهانی
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 75
خلاصه جلسه گذشته
مطالب مرحوم حائری در ذیل صحیحه زراره
مطلب اول: صراحت در نفی شرطیت نماز جمعه به امام معصوم (ع)
مطلب دوم: انصراف به شیعیان یا اطلاق نسبت به مسلمین
ارزیابی مطلب اول و دوم مرحوم حائری
اشکال در برداشت انشائی بودن عبارت
خبری بودن عبارت و لزوم بررسی متعلق آن
نفی خصوصیت شخص امام (ع) در روایت
مطلب سوم: بررسی دلالت «حثّنا» بر وجوب
ادعای قوت دلالت «حثّ» نسبت به «اِفعل»
1. دلالت «حثّ» بر تأکید در تحریض
2. فهم زراره از وجوب
ارزیابی مطلب سوم مرحوم حائری
مطلب چهارم: پاسخ به اشکال دلالت «حثّنا» بر استحباب
1. عدم دلالت روایت بر ترک مطلق
2. تحلیل زمینه سیاسی ـ اجتماعی اقامه جمعه
3. فلسفه ترغیب امام (علیهالسلام)
4. عدم ملازمه میان ترک و عدم وجوب
ارزیابی مطلب چهارم
مطلب پنجم: برداشت اطلاق از عبارت «عندکم» نسبت به عصر غیبت
ارزیابی مطلب پنجم
جمع بندی و دیدگاه برگزیده
بیان نکاتی در مورد اهمیت ماه رمضان
اهمیت تبلیغ در ماه رمضان
پاورقی
منابع
قاعده لاضرر ، جلسه 2
خلاصهی بحث گذشته
مبنای عدمِ تمسّک به اطلاقاتِ قرآنی در قاعده «لا ضرر»
کلمات اصولیان در اطلاقات کتاب و سنّت
کلام شیخ انصاری در مطارح الأنظار
تقریر کلام محقق نائینی در فوائد الأصول
تأیید محقق عراقی در نهایة الأفکار
نقد امام خمینی بر انکار اطلاق در کتاب و سنّت
نقد آیتالله خویی و اثباتِ برخی اطلاقات قرآنی
معیار «مقام بیان» و تطبیق آن در آیات؛ نسبت آن با قاعده «لا ضرر»
تطبیق بر قاعده «لا ضرر»
بررسی آیهٔ «وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِتَعْتَدُوا» و نسبت آن با قاعدهٔ «لا ضرر»
استقلالِ «ولا تمسکوهُنّ ضراراً» از «فأمسکوهُنّ بمعروف»
شأن نزول و نمونهٔ تاریخیِ امساک ضراری
تحلیل نحوی و معنایی «ضراراً» و «لتعتدوا»
«ضراراً»: مفعولله یا حال؟
«لتعتدوا»: لامِ غایت یا لامِ عاقبت و متعلق آن؟
سرنوشتِ قاعده «العِلّة تُعمِّم و تُخصِّص» نسبت به آیه
دایرهٔ دلالت آیه و نسبت آن با قاعدهٔ «لا ضرر»
نتیجه: آیهٔ «ولا تمسکوهنّ ضراراً»؛ شاهد موردی یا مستند قاعدهٔ عام؟
پاورقی
منابع