Ramazan ayı ilə vidalaşma duası

Bismilləhir-Rahmənir-Rahim

Həzrət İmam Zeynul-abidin əleyhissəlamın Ramazan ayı ilə vidalaşması duası

اللَّهُمَّ يَا مَنْ لا يَرْغَبُ فِي الْجَزَاءِ وَ يَا مَنْ لا يَنْدَمُ عَلَى الْعَطَاءِ وَيَا مَنْ لا يُكَافِئُ عَبْدَهُ عَلَى السَّوَاءِ. مِنَّتُكَ ابْتِدَاءٌ، وَعَفْوُكَ تَفَضُّلٌ، وَ عُقُوبَتُكَ عَدْلٌ، وَ قَضَاؤُكَ خِيَرَةٌ إِنْ أَعْطَيْتَ لَمْ تَشُبْ عَطَاءَكَ بِمَنٍّ، وَ إِنْ مَنَعْتَ لَمْ يَكُنْ مَنْعُكَ تَعَدِّيا.

Ey etdiyi ehsanın əvəzində mükafat istəməyən, əta və lütf göstərməkdən peşiman olmayan Rəbbim!

Ey bəndəsinin muzdunu onun əməlinə bərabər deyil, artıqlaması ilə ödəyən, ne’mətin əvəzsizdir, əfvin ehsan və fəzlinə müvafiq, cəzan ədalətin özüdür, qəza və qədərin bizim xeyirimizədir, bəxşiş etsən ona minətt qatmazsan, mən` edib daşındırsan zülm üzündən deyil;

تَشْكُرُ مَنْ شَكَرَكَ وَ أَنْتَ أَلْهَمْتَهُ شُكْرَكَ. وَ تُكَافِئُ مَنْ حَمِدَكَ وَ أَنْتَ عَلَّمْتَهُ حَمْدَكَ. تَسْتُرُ عَلَى مَنْ لَوْ شِئْتَ فَضَحْتَهُ، وَ تَجُودُ عَلَى مَنْ لَوْ شِئْتَ مَنَعْتَهُ، وَ كِلاهُمَا أَهْلٌ مِنْكَ لِلْفَضِيحَةِ وَ الْمَنْعِ غَيْرَ أَنَّكَ بَنَيْتَ أَفْعَالَكَ عَلَى التَّفَضُّلِ، وَ أَجْرَيْتَ قُدْرَتَكَ عَلَى التَّجَاوُزِ. وَ تَلَقَّيْتَ مَنْ عَصَاكَ بِالْحِلْمِ، وَ أَمْهَلْتَ مَنْ قَصَدَ لِنَفْسِهِ بِالظُّلْمِ، تَسْتَنْظِرُهُمْ بِأَنَاتِكَ إِلَى الْإِنَابَةِ، وَ تَتْرُكُ مُعَاجَلَتَهُمْ إِلَى التَّوْبَةِ لِكَيْلا يَهْلِكَ عَلَيْكَ هَالِكُهُمْ، وَ لا يَشْقَى بِنِعْمَتِكَ شَقِيُّهُمْ إِلا عَنْ طُولِ الْإِعْذَارِ إِلَيْهِ، وَ بَعْدَ تَرَادُفِ الْحُجَّةِ عَلَيْهِ، كَرَما مِنْ عَفْوِكَ يَا كَرِيمُ، وَ عَائِدَةً مِنْ عَطْفِكَ يَا حَلِيمُ. أَنْتَ الَّذِي فَتَحْتَ لِعِبَادِكَ بَابا إِلَى عَفْوِكَ، وَ سَمَّيْتَهُ التَّوْبَةَ، وَ جَعَلْتَ عَلَى ذَلِكَ الْبَابِ دَلِيلا مِنْ وَحْيِكَ لِئَلا يَضِلُّوا عَنْهُ، فَقُلْتَ - تَبَارَكَ اسْمُكَ -:

Sənə şükr edənə bəxşiş verirsən, halbuki şükr etməyi ona Sən özün ilham etmisən, Sənə həmdü-səna deyəni mükafatlandırırsan, halbuki o sitayişi Sən özün ona tə’lim vermisən, rüsvay edə biləcəyin bəndənin eybini örtürsən, istədiyin halda qadağan edə bilərkən əta edirsən, bir halda ki, o ikisinin rüsvay olunması və qadağan edilməsi əsaslı idi, lakin Sən bütün işlərinin təməlini lütf əsasında qoymusan, qüdrətini günahların əfvində cari edirsən, Səninlə müxalifətə qalxana mülayimliklə qarşılaşırsan, özünə zülm edənə möhlət verirsən, səbrlə möhlət verirsən ki, peşiman olub Sənə sarı qayıtsınlar, cəza verməkdə tələsmirsən ki, tövbə etsinlər. Belə ki, həlak olanlar Sənin razılığın olmadan həlak olmasın, ne’mətindən qürurlanıb bədbəxt olmasın, məgər ki, bəhanəsi kəsilsin və hüccəti sona yetsin. Bütün bunlar Sənin əfvin və kərəmindəndir, ey kərim olan Allah və Sənin mehribanlığının sayəsindədir, ey helimli Allah! Əfv etmək üçün bəndələrin üzünə bir qapı açan Sənsən, onu tövbə qapısı adlandırmısan. Öz vəhyinlə o qapının yolunu göstərmisən ki, onu itirməsinlər; 

تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحا عَسَى رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَ يُدْخِلَكُمْ جَنَاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ.

 يَوْمَ لا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ، نُورُهُمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمَانِهِمْ، يَقُولُونَ: رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا، وَ اغْفِرْ لَنَا، إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ. فَمَا عُذْرُ مَنْ أَغْفَلَ دُخُولَ ذَلِكَ الْمَنْزِلِ بَعْدَ فَتْحِ الْبَابِ وَ إِقَامَةِ الدَّلِيلِ؟ وَ أَنْتَ الَّذِي زِدْتَ فِي السَّوْمِ عَلَى نَفْسِكَ لِعِبَادِكَ، تُرِيدُ رِبْحَهُمْ فِي مُتَاجَرَتِهِمْ لَكَ، وَ فَوْزَهُمْ بِالْوِفَادَةِ عَلَيْكَ، وَ الزِّيَادَةِ مِنْكَ، فَقُلْتَ – تَبَارَكَ اسْمُكَ وَ تَعَالَيْتَ -: مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا، وَ مَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزَى إِلا مِثْلَهَا. وَ قُلْتَ: مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ، وَ اللَّهُ يُضَاعِفُ لِمَنْ يَشَاءُ،

Ey adı uca və mübarək olan Allah! Özün buyurmusan: “Allah dərgahına üz gətirin, ixlasla tövbə edin ki, Pərvərdigar sizin günahlarınızı əfv etsin və sizi ağaclar altından çaylar axan Behiştə daxil etsin...

O gün Allah-taala Peyğəmbəri və ona iman gətirənləri xar etməz, onlar qarşıdan və sağ tərəflərindən nur parladığı halda deyərlər: Ey Rəbbimiz, nurumuzu kamil et, bizi əfvinə nail et ki, Sən, hər şeyə qadirsən. Belə isə qapısı açılıb dəlili üzə çıxarılarkən o evə girməkdən qəflət edənin üzrü nə olacaqdır?

Sənsən ki, bəndələrinlə etdiyin sövdədə Öz bəxşişinə artırmısan ki, aparsınlar, Sənə sarı hərəkətdə kama yetsinlər, Səndən daha çox bəhrəmənd olsunlar, elə buna görə də Sən Özün- adın mübarəkdir, çox ulusan-buyurmusan: «Hər kəs yaxşılıq edərsə on bərabər əvəzi olacaqdır və hər kəs pislik edərsə onun mislindən artıq cəza görməz»-həmçinin buyurmusan: «Mallarını Allah yolunda infaq edənlərin məsəli hər budaqda yeddi sünbül gətirən dənə kimidir ki, hər sünbül gətirən dənə kimidir ki, hər sünbüldə də yüz dənə vardır və Allah istədiyi kimsə üçün onu bir neçə qat artırar» 

وَ قُلْتَ: «مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضا حَسَنا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافا كَثِيرَةً.» وَمَا أَنْزَلْتَ مِنْ نَظَائِرِهِنَّ فِي الْقُرْآنِ مِنْ تَضَاعِيفِ الْحَسَنَاتِ. وَ أَنْتَ الَّذِي دَلَلْتَهُمْ بِقَوْلِكَ مِنْ غَيْبِكَ وَ تَرْغِيبِكَ الَّذِي فِيهِ حَظُّهُمْ عَلَى مَا لَوْ سَتَرْتَهُ عَنْهُمْ لَمْ تُدْرِكْهُ أَبْصَارُهُمْ، وَلَمْ تَعِهِ أَسْمَاعُهُمْ، وَلَمْ تَلْحَقْهُ أَوْهَامُهُمْ، فَقُلْتَ: اذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ، وَاشْكُرُوا لِي وَلا تَكْفُرُونِ، وَ قُلْتَ: لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ، وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ. وَقُلْتَ: ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ، إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ، فَسَمَّيْتَ دُعَاءَكَ عِبَادَةً، وَتَرْكَهُ اسْتِكْبَارا، وَتَوَعَّدْتَ عَلَى تَرْكِهِ دُخُولَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ. فَذَكَرُوكَ بِمَنِّكَ، وَشَكَرُوكَ بِفَضْلِكَ، وَدَعَوْكَ بِأَمْرِكَ،

Və buyurmusan: «Allaha gözəl borc verən kimidir ki, Allah da onu bir neçə qat artırsın?»

Yaxşı əməlləri bir neçə qat artırmağın barədə verdiyin və’d və bu kimi misallar Qur’anında çox yerlərdə nazil etmisən, qeybindən söz salmağınla, faydalarına rəğbətləndirdiyinin səbəbi ilə onları elə şeyə hidayət etmisən ki, əgər onlardan gizli saxladığın gözləri dərk etməz, qulaqları anlamazdı, fikirləri ona yetməzdi çünki buyurmusan: «Məni yad edin ki, Mən də sizi yad edim, Mənə şükr edin və nankor olmayın» və buyurmusan: «əgər şükr etsəniz Sizə olan ne’mətlərimi artıracaqağam, əgər küfr etsəniz, həqiqətən də Mənim əzabım şiddətlidir».

Və buyurmusan: «Məni çağırın ki, dualarınızı qəbul edim, Mənə ibadət etməyə təkəbbür göstərənlər tezliklə xar və zəlil halda Cəhənnəmə girəcəklər».

Belə olduqda dua və raz-niyazı ibadət, onu tərk etməyi təkəbbürlük adlandırmısan və duanın tərk edilməsi ilə zəlil və rüsvayçılıqla Cəhənnəmə girməklə qorxutmusan.

Buna görə həqiqi bəndələrin ne’mətinlə Səni yad etdilər, bəxşişinlə Sənə şükr etdilər, əmrinlə dua etməyə qalxdılar, bol bəxşişini almaq xatirinə sədəqə verdilər; 

وَ تَصَدَّقُوا لَكَ طَلَبا لِمَزِيدِكَ، وَفِيهَا كَانَتْ نَجَاتُهُمْ مِنْ غَضَبِكَ، وَفَوْزُهُمْ بِرِضَاكَ. وَلَوْ دَلَّ مَخْلُوقٌ مَخْلُوقا مِنْ نَفْسِهِ عَلَى مِثْلِ الَّذِي دَلَلْتَ عَلَيْهِ عِبَادَكَ مِنْكَ كَانَ مَوْصُوفا بِالْإِحْسَانِ، وَمَنْعُوتا بِالامْتِنَانِ، وَمَحْمُودا بِكُلِّ لِسَانٍ، فَلَكَ الْحَمْدُ مَا وُجِدَ فِي حَمْدِكَ مَذْهَبٌ، وَ مَا بَقِيَ لِلْحَمْدِ لَفْظٌ تُحْمَدُ بِهِ، وَ مَعْنًى يَنْصَرِفُ إِلَيْهِ. يَا مَنْ تَحَمَّدَ إِلَى عِبَادِهِ بِالْإِحْسَانِ وَ الْفَضْلِ، وَ غَمَرَهُمْ بِالْمَنِّ وَ الطَّوْلِ، مَا أَفْشَى فِينَا نِعْمَتَكَ، وَ أَسْبَغَ عَلَيْنَا مِنَّتَكَ، وَ أَخَصَّنَا بِبِرِّكَ هَدَيْتَنَا لِدِينِكَ الَّذِي اصْطَفَيْتَ، وَ مِلَّتِكَ الَّتِي ارْتَضَيْتَ، وَ سَبِيلِكَ الَّذِي سَهَّلْتَ، وَ بَصَّرْتَنَا الزُّلْفَةَ لَدَيْكَ، وَ الْوُصُولَ إِلَى كَرَامَتِكَ اللَّهُمَّ وَ أَنْتَ جَعَلْتَ مِنْ صَفَايَا تِلْكَ الْوَظَائِفِ، وَ خَصَائِصِ تِلْكَ الْفُرُوضِ شَهْرَ رَمَضَانَ الَّذِي اخْتَصَصْتَهُ مِنْ سَائِرِ الشُّهُورِ، وَ تَخَيَّرْتَهُ مِنْ جَمِيعِ الْأَزْمِنَةِ وَالدُّهُورِ، وَآثَرْتَهُ عَلَى كُلِّ أَوْقَاتِ السَّنَةِ بِمَا أَنْزَلْتَ فِيهِ مِنَ الْقُرْآنِ وَ النُّورِ،

onların Sənin qəzəbindən yeganə xilas yolu, razılığına yetmək üçün bir yol var idisə onda idi.

Və əgər bir məxluq başqa bir məxluqu sənin öz bəndələrinin hidayət etdiyin kimi hidayət etsəydi ehsan sahibi kimi şöhrət tapar, bəxşiş və əta sahibi kimi məhşur olardı, və hər bir dildə ona həmd-səna edib tə’riflər deyərdilər;

Belə olduqda imkanı oluncaya qədər Sənə həmd olsun, Sənə həmd üçün söz tapılanadək, həmdə dönən bir mə’na qalanadək.

Ey ehsan və lütfünlə bəndələrini həmdə çağıran, onları Öz bəxşiş ilə qərq edən, Sənin bizdə olan ne’mətin necə də aşkar və geniş yayılmışdır!

Bir olan ehsanın necə də boldur! Bizə olan yaxşılıqların necə də xüsusidir!

Bizi seçdiyin dinə hidayət etdin, bəyəndiyin şəriətə yol göstərdin, rahatladığın yolun yolçusu etdin, dərgahında yaxınlaşmağa kəramətinə yetişməyə olan yola bizə bəsirət nəsib etdin.

(ardı var)