واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 41
مقدّمه: زمینههای طرح بحث شهادت حضرت زهرا(سلاماللهعلیها)
گسترش کمّی و کیفی شعائر فاطمیّه در دوران معاصر
خاستگاه معاصر تشکیک در اصل شهادت
صورت مسئلهی تاریخی و محلّ نزاع
مستندات مظلومیّت حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) در منابع اهلسنّت
کیفیت بیعت با امیرالمؤمنین(علیهالسلام)
تهدید به آتشزدن و هجوم به بیت فاطمه(سلاماللهعلیها)
شهادت به سخط حضرت فاطمه(سلاماللهعلیها) نسبت به خلفا
احتجاجات حقضیّهی «دوات و قلم» (رزیّة یوم الخمیس)ضرت زهرا(سلاماللهعلیها) در بستر بیماری
جمعبندی: لزوم تبیین حقایق و پرهیز از سکوت
واکنش به مناظرهی اخیر و تبیین خطای روششناختی
اصرار بر «الهیاتیکردن» مسئلهای تاریخی
جایگاه صبر امیرالمؤمنین(علیهالسلام) و نسبت آن با واقعهی هجوم
نقد جهل به مباحث «خبر واحد» و حجیت آن
آفت غرور علمی و توهین به جامعهی شیعه
آثار مثبت مناظره و تبیین حدود وحدت و گفتوگو
جمع میان وحدت اسلامی و بیان حقایق تاریخی
هویّت فاطمیّه و ضرورت پاسداشت آن
مشروعیّت اصل مناظره در قرآن و سنّت
استحکام مبانی کلامی شیعه و استقبال از گفتوگو
توصیههایی به خطبا، مدّاحان و جوانان شیعه
پرهیز از تعابیر سخیف و تحریکآمیز
استناد به منابع معتبر در منبر و مدّاحی
تقویت روحیهی تحقیق در میان جوانان و دانشگاهیان
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 57
خلاصه جلسه گذشته
اشکالات مرحوم حائری به استدلال به دلیل چهاردهم
اشکال اول: نفی شرطیت بوسیله مقتضای ادله عامه تقیه
تفکیک بین شرط واجب و شرط وجوب در کلام حائری
ارزیابی اشکال
استفاده از قرینه مناسبت حکم و موضوع در رد اشکال
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 58
خلاصه جلسه گذشته
اشکالات مرحوم حائری به استدلال به دلیل چهاردهم
اشکال دوم
ارزیابی اشکال دوم
دلیل پانزدهم:روایت امام صادق (ع) در خصوص استحباب متعه و نماز جمعه
پاورقی
منابع
آیات حکومت در قرآن (ادله منکرین حکومت) (5) ، جلسه 3
مقدمه
نقد دیدگاه روسو
نظریه بندگی دولتی و نقد آن
پیشنیه تاریخی نظریه بندگی دولتی
مانع عقلی نظریه بندگی دولتی
نسبت نظریه روسو وگراتیتوس
ارزیابی نقد حائری بر روسو و گراتیتوس
پاورقی
فقه تربیت ، جلسه 8
خلاصه مباحث قبل
تفاوت علم فقه و علم اخلاق
وجوه مطرح شده در تفاوت علوم
فرق بین اخلاق و تهذیب
1. اختلاف در اعتباری بودن فقه؛
2. «علت و حکمت» در فقه و اخلاق؛
3. «اطاعت و عصیان» در فقه و اخلاق؛
4. «انشاء و اخبار» در فقه و اخلاق؛
5. تبیعت احکام از مصالح و مفاسد؛
پاورقی
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 47
خلاصهی بحث گذشته
تفکیک احکام عقلی و اعتباری و سرنوشت «فرد مردّد» در واجب تخییری
تفکیک احکام عقلیّه و امور اعتباریّه
تأکید امام خمینی بر تفکیک تکوین و تشریع
سرنوشت «فرد مردّد» در پرتو این تفکیک
مختار نهایی در واجب تخییری بر مبنای امام خمینی(قدّسسرّه)
اصالة الإطلاق در شک میان واجب تعیینی و تخییری
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 57
خلاصهی بحث گذشته
بنیان فلسفی ـ اصولیِ محقق اصفهانی در باب وجوب کفایی
تحلیل حقیقتِ بعث و اراده تشریعیّه
حصر احتمالات در تعیین مکلَّفِ واجب کفایی
احتمال اوّل: الواحد المعیّن
أمّا الواحدُ المعیَّن: فمفروضُ العدم هنا.
احتمال دوم: الواحد المردَّد (أحد الأفراد)
احتمال سوم: «صرفُ الوجود» بهعنوانِ مکلَّفِ واجب کفایی
تفکیکِ «صرف الوجود» فلسفی و اصولی
معنای اصولیِ اوّل: صرف الوجود بهمعنای «ناقض العدم المطلق و العدم الكلّي»
تطبیقِ «صرف الوجود» بر «أوّلُ مَن قام بالفعل»
معنای دوم: صرف الوجود بهمعنای «وجودِ مبهم و مُهمَل از حیث خصوصیات»
معنای سوم: صرف الوجود بهمعنای «لابشرط قسمی»
احتمال چهارم: «المجموع من حیث المجموع»
تفکیک میان مجموع افعال و مجموع اشخاص
تحلیل مثال «رفع الحجر» و فرق آن با واجب کفایی
عدمِ سازگاریِ «امر به مجموع اشخاص» با حقیقتِ واجب کفایی
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 59
خلاصه جلسه گذشته
احتمالات مرحوم حائری در استظهار از روایت
احتمال اول: بیان حکم ثانوی در روایت
احتمال دوم: بیان شوق در اقامه نماز جمعه پشت سر امام عادل
احتمال سوم: استحباب نماز جمعه در مکانی که هیچ ترسی وجود ندارد
احتمال چهارم: تقیه در ترغیب به نماز جمعه پشت سر امام عادل
احتمالات در معنای روایت
احتمال اول: عدم خصوصیت جماعت در روایت
احتمال دوم: اقامه یک نماز جمعه همراه با شیعیان در طول عمر
دیدگاه برگزیده در دلیل پانزدهم
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 29
خلاصهی بحث گذشته
جمعبندی تقریر محقق اصفهانی در حقیقتِ واجب تخییری و مختارِ ایشان
صورت پنجم: ارکان و صورتبندی
امور مقدماتی در تحلیل واجب تخییری شرعی؛ تعیین دقیق محل نزاع
تعیین موضوع بحث: تخییرِ مولویِ شرعی
مفروضِ موضوع: تمامیتِ ملاک در هر طرف و تعددِ امر
مرزبندی با تخییر عقلی: نفی ارجاع به قدرِ جامع
تخییری شرعی و نقد مبنای «أمر به أحدهما» نزد محقق خوئی
نقد مبنای «أمر به أحدهما» نزد محقق خوئی
نکته دوم در تحقیق واجب تخییری؛ معیار ثواب و عقاب و نسبت آن با مصلحة التسهیل
ضابطۀ محوری: خطاب، نه ملاک
تقریب راهحل اصفهانی بر مدار مصلحت تسهیل
تذکرات و محلهای ابهام
بازسنجی «مصلحة التسهیل» در تحلیل واجب تخییری و بازگشت به تقریر آخوند
نتیجه پیشنهادی: بازگشت به تقریر آخوند
حقیقت حکم و نسبت آن با غرض
شواهد اصولی مؤید معیار خطاب
اختیار مولوی در جعل ترخیص و نقد انگاره «عبد/مولا» در روششناسی اصول
پاورقی
منابع