نماز جمعه ، جلسه 51
خلاصه جلسه گذشته
دلیل یازدهم: استناد به روایاتی با مضمون «لا جُمُعَةَ إلّا في مِصرٍ»
تقریب استدلال به روایات
دیدگاه مرحوم بروجردی در حمل روایات بر تقیه
نقد مرحوم حائری بر دیدگاه مرحوم بروجردی
1. نکته اجتهادی در تشخیص موارد حمل روایت بر تقیه
2. اشکال صغروی در حمل روایت بر تقیه
ارزیابی اشکال دوم
اشکالات مرحوم حائری به دلیل یازدهم
اشکال اول: ضعف سندی دو روایت
ارزیابی اشکال اول
1. نقد کبروی مدعای حائری
2. نقد صغروی مدعای حائری
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 57
خلاصهی بحث گذشته
بنیان فلسفی ـ اصولیِ محقق اصفهانی در باب وجوب کفایی
تحلیل حقیقتِ بعث و اراده تشریعیّه
حصر احتمالات در تعیین مکلَّفِ واجب کفایی
احتمال اوّل: الواحد المعیّن
أمّا الواحدُ المعیَّن: فمفروضُ العدم هنا.
احتمال دوم: الواحد المردَّد (أحد الأفراد)
احتمال سوم: «صرفُ الوجود» بهعنوانِ مکلَّفِ واجب کفایی
تفکیکِ «صرف الوجود» فلسفی و اصولی
معنای اصولیِ اوّل: صرف الوجود بهمعنای «ناقض العدم المطلق و العدم الكلّي»
تطبیقِ «صرف الوجود» بر «أوّلُ مَن قام بالفعل»
معنای دوم: صرف الوجود بهمعنای «وجودِ مبهم و مُهمَل از حیث خصوصیات»
معنای سوم: صرف الوجود بهمعنای «لابشرط قسمی»
احتمال چهارم: «المجموع من حیث المجموع»
تفکیک میان مجموع افعال و مجموع اشخاص
تحلیل مثال «رفع الحجر» و فرق آن با واجب کفایی
عدمِ سازگاریِ «امر به مجموع اشخاص» با حقیقتِ واجب کفایی
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 47
خلاصهی بحث گذشته
تفکیک احکام عقلی و اعتباری و سرنوشت «فرد مردّد» در واجب تخییری
تفکیک احکام عقلیّه و امور اعتباریّه
تأکید امام خمینی بر تفکیک تکوین و تشریع
سرنوشت «فرد مردّد» در پرتو این تفکیک
مختار نهایی در واجب تخییری بر مبنای امام خمینی(قدّسسرّه)
اصالة الإطلاق در شک میان واجب تعیینی و تخییری
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 54
خلاصهی بحث گذشته
رأی آیتالله خویی در تخییر بین اقل و اکثر و نسبت آن با مبنای امام و محقق نائینی
دو مثال فقهی در تحلیل محقق خویی
جمعبندی فشرده و نکات محوریِ بحث تخییر بین اقلّ و اکثر
جایگاه تاریخی بحث
مبنای آخوند خراسانی و نقد اساسی بر آن
نقد محقق نائینی، محقق خویی و امام خمینی
صورتبندی نهایی آراء در فرض «اقل لابشرط»
اقل لابشرط و غرض واحد
اقل لابشرط و دو غرض مستقلّ (مبنای امام و اصفهانی)
مبنای محقق خویی در اقل لابشرط
رأی مختار: تحلیل اعتباریِ محض
گام افزوده: تخییر در فرضِ غرض واحد
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 30
خلاصهی بحث گذشته
نظریه سوم: تقریر آخوند خراسانی
صورت اول: تخییر عقلی در فرضِ غرضِ واحد و کشفِ جامعِ حقیقی
مبانی و لوازم نظریه
ادله نظریه
صورت دوم: تعددِ اغراض و «سنخٌ من الوجوب» در واجب تخییری
عبارت محوری و دو قرائت ممکن
مبانی و لوازم نظریه
تقریر نظریه آخوند: «سنخٌ من الوجوب» در فرضِ تعدد اغراض
تحلیل مرحوم روحانی: برزخی میان وجوب تعیینی و استحباب
نقدی بر کلام مرحوم روحانی
پاسخ به دو ابهام در کلام آخوند خراسانی
۱- ردّ «أحدهما لا بعینه» مفهوماً و مصداقاً
۲- مقصود از «ولا كلّ واحدٍ منهما تعيينا مع السقوط بفعل الآخر»
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 41
مقدّمه: زمینههای طرح بحث شهادت حضرت زهرا(سلاماللهعلیها)
گسترش کمّی و کیفی شعائر فاطمیّه در دوران معاصر
خاستگاه معاصر تشکیک در اصل شهادت
صورت مسئلهی تاریخی و محلّ نزاع
مستندات مظلومیّت حضرت زهرا(سلاماللهعلیها) در منابع اهلسنّت
کیفیت بیعت با امیرالمؤمنین(علیهالسلام)
تهدید به آتشزدن و هجوم به بیت فاطمه(سلاماللهعلیها)
شهادت به سخط حضرت فاطمه(سلاماللهعلیها) نسبت به خلفا
احتجاجات حقضیّهی «دوات و قلم» (رزیّة یوم الخمیس)ضرت زهرا(سلاماللهعلیها) در بستر بیماری
جمعبندی: لزوم تبیین حقایق و پرهیز از سکوت
واکنش به مناظرهی اخیر و تبیین خطای روششناختی
اصرار بر «الهیاتیکردن» مسئلهای تاریخی
جایگاه صبر امیرالمؤمنین(علیهالسلام) و نسبت آن با واقعهی هجوم
نقد جهل به مباحث «خبر واحد» و حجیت آن
آفت غرور علمی و توهین به جامعهی شیعه
آثار مثبت مناظره و تبیین حدود وحدت و گفتوگو
جمع میان وحدت اسلامی و بیان حقایق تاریخی
هویّت فاطمیّه و ضرورت پاسداشت آن
مشروعیّت اصل مناظره در قرآن و سنّت
استحکام مبانی کلامی شیعه و استقبال از گفتوگو
توصیههایی به خطبا، مدّاحان و جوانان شیعه
پرهیز از تعابیر سخیف و تحریکآمیز
استناد به منابع معتبر در منبر و مدّاحی
تقویت روحیهی تحقیق در میان جوانان و دانشگاهیان
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 32
خلاصهی بحث گذشته
نقد صورتِ وحدتِ غرض نزد آخوند؛ عدم کشفِ وحدتِ نوعی از جامعِ واحدِ متعلق
برهان محقق اصفهانی بر قاعده الواحد و دفعِ «تخصص بلا مخصص»
سنخیّت و نفیِ لزومِ جامعِ ماهوی
تحدید جریان سنخیّت و قاعده الواحد؛ انکار عمومیت فلسفی و استناد قرآنی
سنخیّت: محدود به علل طبیعی، نه مطلقِ علیت
استناد قرآنی: نسبت اضداد به جعلِ تکوینیِ الهی
تحدید دایره سنخیّت و نسبت آن با صفاتِ فعلِ الهی
نتیجه نهایی
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 61
خلاصه جلسه گذشته
اشکال پنجم مرحوم حائری به دلیل شانزدهم
نقد اشکال پنجم
روایات دیگر مرتبط با دلیل شانزدهم
بررسی سندی روایات
اشکال مرحوم خویی به دلیل شانزدهم
دیدگاه برگزیده در دلیل شانزدهم
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 75
خلاصه جلسه گذشته
مطالب مرحوم حائری در ذیل صحیحه زراره
مطلب اول: صراحت در نفی شرطیت نماز جمعه به امام معصوم (ع)
مطلب دوم: انصراف به شیعیان یا اطلاق نسبت به مسلمین
ارزیابی مطلب اول و دوم مرحوم حائری
اشکال در برداشت انشائی بودن عبارت
خبری بودن عبارت و لزوم بررسی متعلق آن
نفی خصوصیت شخص امام (ع) در روایت
مطلب سوم: بررسی دلالت «حثّنا» بر وجوب
ادعای قوت دلالت «حثّ» نسبت به «اِفعل»
1. دلالت «حثّ» بر تأکید در تحریض
2. فهم زراره از وجوب
ارزیابی مطلب سوم مرحوم حائری
مطلب چهارم: پاسخ به اشکال دلالت «حثّنا» بر استحباب
1. عدم دلالت روایت بر ترک مطلق
2. تحلیل زمینه سیاسی ـ اجتماعی اقامه جمعه
3. فلسفه ترغیب امام (علیهالسلام)
4. عدم ملازمه میان ترک و عدم وجوب
ارزیابی مطلب چهارم
مطلب پنجم: برداشت اطلاق از عبارت «عندکم» نسبت به عصر غیبت
ارزیابی مطلب پنجم
جمع بندی و دیدگاه برگزیده
بیان نکاتی در مورد اهمیت ماه رمضان
اهمیت تبلیغ در ماه رمضان
پاورقی
منابع