فقه تربیت ، جلسه 10

خلاصه مباحث قبل
توهم ترجیح اخلاق بر فقه
توهم ترجیح اخلاق بر احکام اجتماعی اسلام
اخلاقی بودنِ فقه
رابطه دین،‌ فقه و اخلاق؛
نمونه‌های عینی تفاوت تمایز اخلاق و فقه
1. حق والدین از منظر فقه و اخلاق
2. وجوب جهاد با نفس
3. کسب صفات حمیده‌ی اخلاقی؛
اخلاق و مستحبات
پاورقی

نماز جمعه ، جلسه 62

خلاصه جلسه گذشته
بررسی دلیل هفدهم تا بیست و پنجم
دلیل هفدهم: روایت امیرالمومنین (ع) از دعائم الاسلام
دلیل هجدهم: روایت امیرالمومنین(ع) از اشعثیات
دلیل نوزدهم: مرسله اختصاص جمعه و جماعه از رساله فاضل بن عصفور
دلیل بیستم: مرسله اختصاص مناصب از رساله فاضل بن عصفور
دلیل بیست و یکم: حدیث نبوی مشهور
دلیل بیست و دوم: روایت دیگری از امیرالمومنین (ع) در اشعثیات
دلیل بیست و سوم: روایتی از امیرالمومنین (ع) در اشعثیات
دلیل بیست و چهارم: حکم نماز جمعه در زمان غیبت در اشعثیات
دلیل بیست و پنجم: روایت امام صادق (ع) در دعائم الاسلام
اعتبار کتاب دعائم الاسلام
1. معرفی کتاب
2. بحث پیرامون مذهب مؤلف
الف) شواهدی از محتوای کتاب در امامی بودن مولف
ب) نظر علمای رجال
ج) شهادت مولف در کتاب
3. اعتبار سنجی مولف
اختلافات فقهی روایات دعائم با مبانی امامیه
نسخه اولیه کتاب دعائم الاسلام
پاورقی
منابع

واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 50

خلاصه‌ی بحث گذشته
محدودیت کارآیی تشکیک در وجود در تخییر شرعی بین اقل و اکثر
محدود بودن دایرۀ تشکیک در وجود
نفی تشکیک در اعتباریات شرعی
تبعیت أمور انتزاعی در تشکیک از مناشئ خود
پاورقی
منابع

واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 60

خلاصه‌ی بحث گذشته
بررسی احتمال «مکلَّف واحدِ معیَّن عندالله» در واجب کفایی
دفع این احتمال در کلام محقق اصفهانی
اشکال اوّل آیت‌الله خویی بر احتمال «مکلَّف واحدِ معیَّن عندالله»
مناقشه در استظهارِ «طبیعی مکلّف» از ظاهر ادلّه
اشکال دوم آیت‌الله خویی
توضیح و ارزیابی اشکال
اشکال سوم آیت‌الله خویی
مناقشه در «جریان برائت و لغویت تکلیف»
اشکال اساسی: «تخصیص بلا مخصّص» و ناسازگاری با روح واجب کفایی
جمع‌بندی
پاورقی
منابع

نماز جمعه ، جلسه 65

خلاصه جلسه گذشته
اشکالات مرحوم حائری به ادله هفدهم تا بیست و پنجم
اشکال سوم: احتمال صدور روایات بر اساس ادبیات عامه
نقد اشکال سوم: نقش شرایط و عصر صدور روایت در بیان مقامات امام (ع)
ملاحظه تاریخی درباره کتمان مقامات ائمه
اشکال چهارم: عدم دلالت روایات بر شرطیت
اشکال پنجم: بررسی دلالت تعبیر «الجمعة لنا»
نقد اشکال پنجم با توجه به تقابل در روایات
اشکال ششم: تفسیر روایات بر اساس فرد اکمل
نقد اشکال ششم و بررسی ظهور الفاظ
اشکال هفتم: بررسی کفایت غیر امام معصوم در صدق عنوان «امام»
ابهام در عبارت «و لا یتوقف علی اثبات النیابة»
اشکال هشتم: استدلال بر اساس مفهوم و نفی اطلاق مفهوم
نقد اشکال هشتم با توجه به استدلال به منطوق روایات
جمع‌بندی نهایی ادله اثبات شرطیت امام معصوم (ع) در نماز جمعه
بحث از ادله وجوب تعیینی نماز جمعه در عصر غیبت
پاورقی
منابع

واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 53

خلاصه‌ی بحث گذشته
نظریه امام خمینی در تخییر بین اقل و اکثر
نقطه‌ی عزیمت امام خمینی: تنقیح محلّ نزاع
تقسیم نخست: تدریجیّات و دفعیّات
تقسیم دوم: وحدت غرض و تعدّد غرض
سوم: تزاحم و عدم تزاحم بین الغرضین
حکم امام خمینی در اقل و اکثر تدریجی
نظریه‌ی آیت‌الله بروجردی در امکان تخییر بین اقل و اکثر تدریجی
نقل کلام در مناهج الأصول
تقریر مفصل در لمحات الأصول
مورد اوّل: طبیعت واحده‌ی مشکّکه
مورد دوم: تحصیلِ عنوانِ ثانوی واحد توسط اقل و اکثر
ردّ امام خمینی بر مبنای محقق بروجردی
نکته‌ی مبنایی در کلام محقق اصفهانی: تشکیک و اعتباریات
وحدت و تعدّد غرض در کلام اصفهانی
نسبت با کلام آخوند خراسانی
امکان یا استحاله ثبوتی در تدریجیّات بر اساس مبنای محقق اصفهانی
تحلیل نهایی امام خمینی در اقل و اکثر دفعی
فرضِ غرضِ واحد
فرضِ تعدّد غرض و تزاحم یا مبغوضیتِ جمع
فرضِ تعدّد غرض بدون تزاحم و بدون مبغوضیت جمع
نسبت این تحلیل با مبنای محقق اصفهانی
نقد مبنای امام خمینی در تخییر بین اقلّ و اکثر
مبنای امام در وجوب تخییریِ متباینات
تفاوت روش در بحث تخییر بین اقلّ و اکثر
امکان تعمیم مبنای اعتباریِ امام به اقلّ و اکثر
تأیید عرفی: تخییر بین اقل و اکثر در محاورات عقلا
نقطه‌ی اشتراک و گامِ فراتر
نمونه‌ای از نقش اعتبار شارع در تعیین وحدت و کثرت
نتیجه‌ی مختار
پاورقی
منابع

واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 51

خلاصه‌ی بحث گذشته
موضع نهایی در باب تشکیک در اعتباریات
اختصاص نزاعِ تخییر بین اقل و اکثر به «اقل و اکثرِ استقلالی»
فرق اقل و اکثر استقلالی با اقل و اکثر ارتباطی
جایگاه «بشرط لا» و «بشرط شیء» و محدودیت آن در ارتباطیات
جمع‌بندی
راه دوم محقق اصفهانی در حلّ اشکال تخییر بین اقل و اکثر: تحلیل از حیث غرض
صورت‌بندی راه دوم: تحلیل از حیث غرض
قید اساسی: تعدد غرض یا جامع مشکّک
جمع‌بندی زاویۀ دوم در این مرحله
نقد نهایی محقق اصفهانی بر راه‌حل آخوند در تخییر بین اقل و اکثر
نقد راه نخست: فردیت اقل و اکثر برای جامع تشکیکی
نقد راه دوم: تحلیل از حیث غرض و شرط تعدّد غرض
جمع‌بندی نقد اصفهانی بر تحلیل آخوند
پاورقی
منابع

آیات حکومت در قرآن (ادله منکرین حکومت) (5) ، جلسه 9

نماز جمعه ، جلسه 63

خلاصه جلسه گذشته
بررسی مرسله بودن روایات کتاب دعائم الاسلام
تحلیل شهادت قاضی نعمان در مقدمه کتاب
معنای «من جملة ما اختلف فیه الروات»
اعتبار کتاب اشعثیات (جعفریات)
بررسی ادعای ارسال روایات کتاب اشعثیات
اعتبار راویان و توثیق ضمنی
پاسخ به نقد صاحب جواهر (ره)
عدم وجود انگیزه جعل در روایات مورد بحث
نقل روایت از جعفریات از سوی فقهای متقدم و متاخر
جمع بندی
پاورقی
منابع