نماز جمعه ، جلسه 71
خلاصه جلسه گذشته
اشکالات حائری در فرض حمل روایت بر وجوب حضور
ثمره نزاع صحیح و اعم در امکان تمسک به اطلاق
جریان اطلاق حتی در فرض وضع الفاظ عبادات برای صحیح
ارزیابی دیدگاه مرحوم حائری
پاورقی
منابع
آیات حکومت در قرآن (ادله منکرین حکومت) (5) ، جلسه 7
مقدمه
الهی بودن منشأ ملکیتهای اعتباری
ماهیت رضایت در معاملات
دلیل الهی بودن منشأ ملکیتهای اعتباری
نسبت ولایت، وکالت و ملکیت
نسبت ملکیت طبیعی و اعتباری
نماز جمعه ، جلسه 65
خلاصه جلسه گذشته
اشکالات مرحوم حائری به ادله هفدهم تا بیست و پنجم
اشکال سوم: احتمال صدور روایات بر اساس ادبیات عامه
نقد اشکال سوم: نقش شرایط و عصر صدور روایت در بیان مقامات امام (ع)
ملاحظه تاریخی درباره کتمان مقامات ائمه
اشکال چهارم: عدم دلالت روایات بر شرطیت
اشکال پنجم: بررسی دلالت تعبیر «الجمعة لنا»
نقد اشکال پنجم با توجه به تقابل در روایات
اشکال ششم: تفسیر روایات بر اساس فرد اکمل
نقد اشکال ششم و بررسی ظهور الفاظ
اشکال هفتم: بررسی کفایت غیر امام معصوم در صدق عنوان «امام»
ابهام در عبارت «و لا یتوقف علی اثبات النیابة»
اشکال هشتم: استدلال بر اساس مفهوم و نفی اطلاق مفهوم
نقد اشکال هشتم با توجه به استدلال به منطوق روایات
جمعبندی نهایی ادله اثبات شرطیت امام معصوم (ع) در نماز جمعه
بحث از ادله وجوب تعیینی نماز جمعه در عصر غیبت
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 45
خلاصهی بحث گذشته
نقد کبرویِ مرحوم روحانی نسبت به «البعث لتحريك الإرادة»
زمینه بحث: استثناء بعث در کلام آخوند و نقد اصفهانی
راه سوم صاحب منتقى: نقد کبرایِ «التكليف لتحريك الإرادة نحو متعلَّقه المعيّن»
تطبیق بر مورد فرد مردّد و کفایتِ تحرّک بدلی
نتیجهگیری نهایی: تعلّق تکلیف به «الفرد على البدل» در واجب تخییری
نقد مبنای مرحوم روحانی و نسبت آن با نظریه محقق نائینی
ادعای موافقت با میرزای نائینی و خروج از محلّ نزاع
اشکال اوّل: خروج از محلّ بحث
اشکال دوم: تعلّق اوصاف نفسیّه به مفاهیم بما هی حاکیة عن الخارج
جمعبندی نسبت کلام مرحوم روحانی با محقق نائینی و محقق اصفهانی
ارزیابی کلام مرحوم روحانی در بعث و اراده
نسبت با مبنای خطابات قانونیه امام خمینی
تحریکِ عبد بدون اراده معیّن معقول نیست
بازگشت به همان محلّ نزاع بدون برهان جدید
رجحان مبنای اصفهانی در نقد ریشهای نظریات فرد مردّد
جمعبندی نهایی اقوال در مسئله «فرد مردّد»
نظریه اول: معقولیت ثبوتیِ «فرد مردّد»
نظریه دوم: امتناع مطلقِ «فرد مردّد» (مبنای محقق اصفهانی)
نمونه فقهی: استصحاب «بیع مردّد بین الجواز و اللزوم»
نظریه محقق حائری: جمع میان امتناع عقلی و ثبوت اعتباریِ «فرد مردّد»
از حیث ثبوت حقیقی و فلسفی
از حیث ثبوت اعتباری و جعلی
نسبت مبنای حائری با کلمات شیخ انصاری
تأیید دوگانه امام خمینی: امتناع عقلی و ثبوت اعتباری
تمایز این مبنا از «جامع انتزاعی» و نسبت آن با احدهما المصداقی
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 55
خلاصهی بحث گذشته
تقسیم واجب به عینی و کفایی
تحلیل آخوند از واجب کفایی: «سنخٌ من الوجوب»
غرض واحد، تعلّق به جمیع، سقوط به فعل بعض
جمعبندی
نقد اجمالی بیان آخوند در واجب کفایی و رفعِ تهافت با فرضِ قدر جامع
راهحل بر مبنای «قدر جامع»
نقد محقق اصفهانی بر بیان آخوند و طرح مسئله بر محور «فعل» و «فاعل»
تقوّم بعث به «مكلَّف» و «مكلَّفٌبه» و بطلان تحلیل «فعلِ صرف» در واجب کفایی
پرسش نهایی: «المكلَّفُ بالواجب الكفائي من هو؟» و پنج احتمال
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 60
خلاصهی بحث گذشته
بررسی احتمال «مکلَّف واحدِ معیَّن عندالله» در واجب کفایی
دفع این احتمال در کلام محقق اصفهانی
اشکال اوّل آیتالله خویی بر احتمال «مکلَّف واحدِ معیَّن عندالله»
مناقشه در استظهارِ «طبیعی مکلّف» از ظاهر ادلّه
اشکال دوم آیتالله خویی
توضیح و ارزیابی اشکال
اشکال سوم آیتالله خویی
مناقشه در «جریان برائت و لغویت تکلیف»
اشکال اساسی: «تخصیص بلا مخصّص» و ناسازگاری با روح واجب کفایی
جمعبندی
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 73
خلاصه جلسه گذشته
جمع بندی دیدگاه ها در مدلول صحیحه منصور بن حازم
دیدگاه برگزیده در مدلول روایت منصور بن حازم
پاسخ به یک شبهه
نقد تشبیه مرحوم حائری
پذیرش ملاک تقیه نوعی در جعل احکام اولیه
طائفه دوم: روایات دال بر اصل وجوب نماز جمعه
روایت سوم: روایت نبوی (ص) در ضمن خطبه
دیدگاه مرحوم بروجردی
دیدگاه مرحوم حائری
دیدگاه برگزیده
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 72
خلاصه جلسه گذشته
پاسخ حائری به اشکالات جریان اطلاق در روایت
اشکال دوم ناظر به عدم جریان اطلاق در فرض تقیهای بودن روایت
پاسخ مرحوم حائری ناظر به تفکیک بین دو نوع از تقیه
تمثیل به حکم شهادتین و مصلحت نوعیه اجتماعی
احتمال اجزا بر اساس کفایت احراز عدالت
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 72
خلاصهی بحث گذشته
تقریر مبنای محقق نائینی در اشتراط تکلیف و تزاحم بین المکلّفین
اصل مبنای محقق نائینی: غرض واحد و تعدّد خطابِ مشروط
نقد اجمالی مقدمهی وحدت/تعدّد غرض
بازخوانی تفصیلی کلام محقق نائینی در فرع دو متیمّم
نتیجهی فرع و چهرهی کفاییِ آن بر مبنای محقق نائینی
تفصیل آیتالله خویی و اشکال ایشان بر میرزای نائینی
صورتِ اول: فرضِ تسابق در حیازت آب
1- تمانعِ کامل با تساوی قوّه تا انقضای وقت
2- غلبهی أحدهما در تسابق
صورت دوم: عدمِ تسابق و عدمِ مزاحمت
تلازمِ وجوب وضو و بطلان تیمّم و اشکال بر مبنای محقق نائینی
دقّت در نسبتِ کلام محقق نائینی و اشکال آقای خویی: تفکیکِ موضوعِ تیمّم و وضو
تفکیکِ دو معیارِ «وجدانِ ماء» در باب تیمّم و وضو نزد میرزای نائینی
ارزیابی فرضِ تسابق و تمانع بر اساس مبنای محقق نائینی
نقدِ تلازمگیری محقق خویی در پرتو تفکیکِ میرزای نائینی
پاورقی
منابع