نماز جمعه ، جلسه 69
خلاصه جلسه گذشته
اشکال دوم مرحوم بروجردی به استدلال به صحیحه زراره
پاسخ محقق خویی به اشکال دوم مرحوم بروجردی
الف) شک در متعلق وجوب و شرایط آن
ب) شک در سعه و ضیق اصل وجوب
ارزیابی پاسخ محقق خویی و استظهار برگزیده
بررسی مدلول روایت در جهت اثبات مدعا
دیدگاه مرحوم حائری
دیدگاه آیت الله بروجردی
دیدگاه برگزیده
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 74
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 71
خلاصهی بحث گذشته
فرع: حکم دو متیمّم در صورت یافتن آب برای وضوی أحدهما
مبنای محقق نائینی در وجوب حیازة الماء و تزاحم بین المکلّفین
ارکان ثلاثه در فرع دو متیمّم
تطبیق بر تیمّم: وجدان ماء و بطلانِ تیمّمین
تزاحم بینالمكلّفین در مقام امتثالِ وضو
تفصیل آیتالله خویی در فرعِ دو متیمّم و اشکال بر مبنای محقق نائینی
تقریر محقق خویی از مبنای استادش
مناقشهی آیتالله خویی و تفصیل در فروض
صورت اوّل: تسابق به سوی آب
صورت دوم: عدمِ تسابق و تمانع
ملازمهی وجوب وضوء و بطلان تیمّم و نقد دو نکته در کلام میرزای نائینی
تحقیق در مفاد «فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً» و نقد مبنای میرزای نائینی
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 72
خلاصهی بحث گذشته
تقریر مبنای محقق نائینی در اشتراط تکلیف و تزاحم بین المکلّفین
اصل مبنای محقق نائینی: غرض واحد و تعدّد خطابِ مشروط
نقد اجمالی مقدمهی وحدت/تعدّد غرض
بازخوانی تفصیلی کلام محقق نائینی در فرع دو متیمّم
نتیجهی فرع و چهرهی کفاییِ آن بر مبنای محقق نائینی
تفصیل آیتالله خویی و اشکال ایشان بر میرزای نائینی
صورتِ اول: فرضِ تسابق در حیازت آب
1- تمانعِ کامل با تساوی قوّه تا انقضای وقت
2- غلبهی أحدهما در تسابق
صورت دوم: عدمِ تسابق و عدمِ مزاحمت
تلازمِ وجوب وضو و بطلان تیمّم و اشکال بر مبنای محقق نائینی
دقّت در نسبتِ کلام محقق نائینی و اشکال آقای خویی: تفکیکِ موضوعِ تیمّم و وضو
تفکیکِ دو معیارِ «وجدانِ ماء» در باب تیمّم و وضو نزد میرزای نائینی
ارزیابی فرضِ تسابق و تمانع بر اساس مبنای محقق نائینی
نقدِ تلازمگیری محقق خویی در پرتو تفکیکِ میرزای نائینی
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 75
نماز جمعه ، جلسه 73
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 61
خلاصهی بحث گذشته
احتمال «مجموعِ مکلَّفین من حیث المجموع» بهعنوانِ مکلَّف در واجب کفایی
نقد عرفیِ نظریهٔ «مکلَّفِ مرکّب» و مثالِ رفع الحجر
تفکیک میان متعلَّق مرکّب و مکلَّف مرکّب
بررسی مثال رفع الحجر
موضع محقق اصفهانی: امتناع تعلّق حکم به مجموعِ اشخاص
نقد مبنای محقق اصفهانی در پرتو حقیقتِ حکم و خطابات قانونیه
امكان تعلّق حكم به «مجموع من حیث المجموع» در فقه اجتماعی
ارزیابی نهاییِ احتمال «مجموع المكلّفین» در واجب کفایی و موضع شهید صدر
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 72
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 62
خلاصهی بحث گذشته
امکان ثبوتی تعلّق تکلیف به «مجموع من حیث المجموع» و نسبت آن با واجبات اجتماعی
شواهد قرآنی بر تکلیف جمعی: «قوم» و «أمّة» بهعنوان موضوع
نقد مبنای آیتالله بروجردی در نفیِ مکلَّف بودن مجموع
تفکیک دو تقسیم: فردی/اجتماعی و عینی/کفایی
مقام اثبات در واجب کفایی: نظریهٔ «مجموع المکلَّفین من حیث المجموع»
تقریر کلام آیتالله خویی
تحلیل کلام مرحوم آیتالله فاضل لنکرانی
احتمال اول: مجموع یعنی جمیع
احتمال دوم: مجموع، همان ظرفِ فاعل؛ عدم خروج از دایرهٔ مجموع
احتمال سوم: لزومِ صدور فعل واحد از همهٔ مکلّفین
جمعبندی در مقام اثبات
پاورقی
منابع