واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 62
خلاصهی بحث گذشته
امکان ثبوتی تعلّق تکلیف به «مجموع من حیث المجموع» و نسبت آن با واجبات اجتماعی
شواهد قرآنی بر تکلیف جمعی: «قوم» و «أمّة» بهعنوان موضوع
نقد مبنای آیتالله بروجردی در نفیِ مکلَّف بودن مجموع
تفکیک دو تقسیم: فردی/اجتماعی و عینی/کفایی
مقام اثبات در واجب کفایی: نظریهٔ «مجموع المکلَّفین من حیث المجموع»
تقریر کلام آیتالله خویی
تحلیل کلام مرحوم آیتالله فاضل لنکرانی
احتمال اول: مجموع یعنی جمیع
احتمال دوم: مجموع، همان ظرفِ فاعل؛ عدم خروج از دایرهٔ مجموع
احتمال سوم: لزومِ صدور فعل واحد از همهٔ مکلّفین
جمعبندی در مقام اثبات
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 69
خلاصهی بحث گذشته
تحقیق مرحوم آیتالله فاضل لنکرانی در اقسام واجب کفایی
اصل مبنا: یکدست نبودن واجبات کفایی
قسم اوّل: طبیعتِ غیرقابلِ تکرار
نقد مبنای محقق بروجردی (مباشرت/عدم مباشرت)
دو راه حل معقول در قسم اوّل
راه اوّل: تشبیه به واجب تخییری در ناحیهی مكلّف
راه دوم: اطلاق در عینی و تقیید در کفایی (مبنای آخوند)
قسم دوم: طبیعتِ قابل تکرار، با کفایتِ یک فرد در تحصیل غرض
نقد مبنای «صرف الوجود مكلف»
نقد مبنای محقق بروجردی در این قسم
قسم سوم: طبیعتِ قابل تکرار و صرف الوجود طبیعت
تأثیر مبنای خطابات قانونیه بر تحلیل واجب کفایی
تفسیر بدیل: واجب کفایی بهمثابهی وجوب بر «صرف وجودِ فعل»
بازنگری در ارکان تکلیف و نقد مبنای محقق اصفهانی
1- قیاسِ تشریع به تکوین
2- امکان تحقّق غرض شارع با فعل، ولو بلا مباشرتِ انسانی
نظریهی سوم در تحلیل وجوب کفایی و نقد شهید صدر
عموم بدلی در ناحیه متعلق و در ناحیه مکلف
چهار احتمال در «تكليف أحد المكلّفين» و ابطال آنها
1- تشغيل ذمة عنوان «أحد المكلّفين»
2- تشغيل ذمة كلّ فرد، بما أنّه مصداقٌ لعنوان «أحد»
3- تشغيل ذمة أحدٍ معيّنٍ تعييناً
4- تشغيل ذمة أحدهم المُردَّد
بررسی کلام شهید صدر
ثمرات مبنای امام و مرحوم آیتالله فاضل در خصائص واجب کفایی
امتثالِ همگان در فرضِ فعلِ همگان
سقوط وجوبِ دیگران به فعلِ یک نفر
تنها خصیصهی مستقر: عصیانِ جمیع در فرضِ ترکِ جمعی
پاورقی
منابع
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 74
نماز جمعه ، جلسه 71
خلاصه جلسه گذشته
اشکالات حائری در فرض حمل روایت بر وجوب حضور
ثمره نزاع صحیح و اعم در امکان تمسک به اطلاق
جریان اطلاق حتی در فرض وضع الفاظ عبادات برای صحیح
ارزیابی دیدگاه مرحوم حائری
پاورقی
منابع
فقه تربیت ، جلسه 13
خلاصه مباحث گذشته
فارق دیگر: تقسیمات اولی و ثانوی؛ واقعی و ظاهری.
کذب از منظر فقه و اخلاق
حق و باطل اخلاقی و شرعی؛
کذب نجات بخش
قُبحِ ظلم
فارق دیگر: عقل، منبع اصلی اخلاق؛
«الصوم واجبٌ. الحج واجب»
پاورقی
فقه تربیت ، جلسه 15
آیات حکومت در قرآن (ادله منکرین حکومت) (5) ، جلسه 14
واجب تعیینی و تخییری ، جلسه 73
فقه تربیت ، جلسه 11
خلاصه مباحث قبل
حجیت قاعده تسامح در ادلّه سُنن
نمونه دیگر از حجت فقهی
حجت فقیه؛ حجت مقلِّد.
حجیت کتب اربعه
تمایز در ملاکات؛ اخلاق، تابع قطعیات
افتراق در ناحیه شک
اخلاقی بودن روایات احتیاط
پاورقی