فقه تربیت ، جلسه 13
خلاصه مباحث گذشته
فارق دیگر: تقسیمات اولی و ثانوی؛ واقعی و ظاهری.
کذب از منظر فقه و اخلاق
حق و باطل اخلاقی و شرعی؛
کذب نجات بخش
قُبحِ ظلم
فارق دیگر: عقل، منبع اصلی اخلاق؛
«الصوم واجبٌ. الحج واجب»
پاورقی
قاعده لاضرر ، جلسه 5
خلاصهی بحث گذشته
روش صحیح در تمسّک به روایات «ضرر» پیش از ورود به قاعده «لا ضرر»
گسترهی قاعده
از ابواب عبادات تا معاملات
اضرار به غیر و اضرار به نفس
اضرار به غیر؛ مسلمان و کافر
منهج اجتهادی: از موارد خاص به قاعدهی کلی
روایات «ضرر» در ابواب عبادات و حکومت
1. کفایت خوف ضرر در سقوط وجوب غسل
2. سفر برای اضرار به مسلمانان و حرمت تکلیفی اضرار
3. روایات ضرر در باب صوم مریض
روایت علی بن جعفر از امام کاظم علیهالسلام
روایت بکر بن أبیبکر حضرمی از امام صادق علیهالسلام
4. حجامت روزهدار و سقوط استحباب در فرض ضرر
5. افطارِ شیخ، معلول و زن حامله بهسبب خوف ضرر
۶. روایت «كُلُّ ما أَضَرَّ بِالصَّومِ فَالْإِفْطَارُ لَهُ وَاجِبٌ» و بحث عزیمت و رخصت
۷. حرمت اضرار حاکم به رعیت در باب اراضی مفتوحة عنوة
پاورقی
منابع
قاعده لاضرر ، جلسه 4
خلاصهی بحث گذشته
آیات ضرر و نسبت آن با قاعده «لا ضرر»
حرمت اضرار در وصیت و دلالت «غَيْرَ مُضَارٍّ»
روایات «عدم جواز الجور فی الوصیة»
ظهور «غَيْرَ مُضَارٍّ» در حکم تکلیفی و استظهار حکم وضعی بالالتزام
تسری ملاک «غیر مضارّ» به وقف، هبه و سایر تصرفات مالی
آیه «غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ» و تکلیف ضرری نسبت به نفس
معنای «أُولِي الضَّرَر» و جهت دلالت آیه
ضرر بهعنوان مانعِ وجوب و استظهار به اولویت
نکتهای در سیاق آیه و استظهار بعدِ تکلیفی
گسترهی مفهوم ضرر در آیه
جمعبندی قرآنی و بحث «اصل تشریع» و «اطلاقات»
نتیجه نهائی
2. استناد به سنت
اقسام روایات دالّ بر قاعده «لا ضرر»
دستهی اوّل: روایاتِ رفعِ حکم بهسبب ضرر
دستهی دوم: روایات مشتمل بر عبارت «لا ضرر و لا ضرار»
پاورقی
منابع
آیات حکومت در قرآن (ادله منکرین حکومت) (5) ، جلسه 11
مقدمه
نقد ادعای بیونیت قرآن و فقه
فقه و حجیت حکم
اصول دین و بلاغ مبین