واجب نفسی و غیری ، جلسه 16
خلاصهی بحث گذشته
کلام محقق نائینی در صورتِ سوم
کلام محقق نائینی در «فوائد الأصول»؛ مبنای «التوسّط فی التنجيز»
رفع شبهههای محتمل
کلام صاحب کفایه در صورتِ سوم؛ تفصیل میان فعلیت تکلیفِ ذیالمقدّمه و عدمِ آن
تحلیل صناعی و نسبت با اصول عملیه
کلام محقق نائینی در «أجود التقریرات»؛ حکمِ معلومِ بالاجمال و تفکیک در تنجّز
پاسخ به کلام صاحب کفایه
رفع توّهم
تعلیقه آقای خوئی؛ تعیین محل کلام کفایه و تفکیک از صورت سوم محلّ بحث
وجه فرق و نتیجه
فرض بحث محقق خراسانی؛ صورت اول در محاضرات
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 54
خلاصه جلسه گذشته
وجه تفکیک روایات توسط مرحوم حائری
استظهار مرحوم حائری از روایات مستند دلیل دوازدهم
نقد استظهار حائری
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 43
خلاصه جلسه گذشته
جریان اصالة عدم الزیادة در برابر اخذ به قدر متیقّن
تقدیمِ اصالة عدم الزیادة بر اصالة عدم النقیصة
ارزیابی دیدگاه آیتالله خویی
احتمالات در مرجع قاعده اصالة عدم الزیاده
1. استصحاب عدم ازلی
2. اصل عقلائی تعبدی
3. اصل عقلائی بر مبنای عدم غفلت
دیدگاه برگزیده: تقدیم اصاله عدم الزیاده از باب حجیت ظن در موضوعات
اشکالات و پاسخ های مرحوم حائری در استظهار «الامام» از موثقه
اشکال: اراده امام معصوم از لفظ «الامام» در موثقه سماعه به قرینه روایات دیگر
پاسخ مرحوم حائری
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 49
خلاصه جلسه گذشته
اشکالات مرحوم حائری به استدلال به دلیل نهم
اشکال اول: تفسیر «هذا المقام» ناظر به ریاست عامه و امامیت کلیه الهی
توضیح «ان قلت»گ
توضیح «قلت»
ارزیابی اشکال اول
1.ظهور صدر دعا در مقام اقامه نماز جمعه
2. وجود تکلف در استظهار مرحوم حائری
اشکال دوم: ظهور دعا در اشکال امام (ع) در فرض نماز جمعه به عنوان امام و حاکم
ارزیابی اشکال دوم: ظهور مشار الیه هذا در منصب امام جمعه
پاورقی
منابع
واجب نفسی و غیری ، جلسه 15
خلاصهی بحث گذشته
تحلیل نظر امام خمینی درباره صورت دوم
نقد امام خمینی
ردّ مبنای «عدم العلم بالوجوب الفعلی قبلالوقت»
تنجیز در تدریجیات؛ ملاک و اثر
انحلال حکمی در صورت دوم بر پایه نسبت سبب و مسبّب؛ دفاع از مبنای محقق نائینی
پاسخ به دو اشکال معروف
ثمرات امتثالیِ انحلالِ سببی
ضابطه شهید صدر در سقوطِ تنجّزِ علم اجمالی و تحققِ انحلالِ حکمی
پاورقی
منابع
نماز جمعه ، جلسه 52
خلاصه جلسه گذشته
اشکال دوم: وجود روایات معارض
تبیین جمع بین روایات
نقد مرحوم حائری به جمع
اشکال اول: مخالفت با ظاهر روایات
جمع های پیشنهادی مرحوم حائری
دیدگاه مختار: ترجیح وجه جمع اول
اشکال به وجه جمع چهارم
پاورقی
منابع
واجب نفسی و غیری ، جلسه 24
خلاصهی بحث گذشته
اشکال چهارم محقق خوئی بر تفسیر نخست محقق اصفهانی: لزومِ تعدّد عقاب در ترکِ جمیعِ اطراف
اشکال وحدت عقاب در تفسیر نخستِ مذهب دوم و نسبت آن با تسهیل امتثالی
تفسیر دوم در تحلیل واجب تخییری؛ غرضِ واحدِ نوعی و لزومِ «یجب الجمیع» به نحو ترخیصی
تعیین متعلق وجوب و فروض سهگانه
دفع اشکال: تفکیک ثبوت از اثبات
تعیین دقیق موضوع: تخییر شرعی در برابر تخییر عقلی
اشکال دوم محقق خوئی بر تفسیر دوم
پاسخ ثبوتی: امکانسنجیِ غرضِ واحد بینیاز از دعوای علم غیب
اشکال سوم محقق خوئی: راهِ چهارمِ «جامعِ انتزاعی» بهجای «وجوبِ جمیع»
اشکال چهارم محقق خوئی: بازگشت محذورِ تعددِ عقاب با فرضِ قبولِ جمیعِ مقدمات
پاورقی
منابع
واجب نفسی و غیری ، جلسه 13
خلاصهی بحث گذشته
صورت دوم در کلام محقق نائینی: جریان سهگانه برائت
محور نخست: شک در تقیید متعلقِ صلاة به طهارت
محور دوم: شک در وجوبِ نفسیِ طهارت «قبل از وقت»
محور سوم: شک در وجوب وضوء برای متوضیء قبل الوقت
اشکال محقق خوئی بر محقق نائینی در صورت دوم
فرض نخست: نفسیّتِ محتملِ وضوء مقیّد به قبلالوقت
پاورقی
منابع
واجب نفسی و غیری ، جلسه 21
خلاصهی بحث گذشته
واجب تعیینی و تخییری
تحقق واجب تخییری و سه اشکال ثبوتی
1- تعلّق اراده به «أحدهما»
2- جواز ترکِ فرد با بدل و لزومِ تنقیحِ ثبوتی
3- امتثال، ثواب و عقاب
تخییر عقلی و شرعی
حقیقت واجب تخییری
نظریه نخست: الواجب ما یختاره المکلّف
اشکال نخست بر نظریهٔ «الواجب ما یختاره المکلّف»: مخالفت با ظهور ادلّه تخییر
اشکال دوم: ناسازگاری با قاعده اشتراک در تکلیف
نقدی بر اشکال دوم
اشکال سوم: تعلیقِ وجوب بر اختیار و نفیِ عصیان
پاورقی
منابع