pic
pic

Aşura hadisəsinin təhlillərindən (ardı)

Xəbərin xülasəsi :
Osman xilafət kürsüsünə qalxdıqdan sonra Əbu Sufyan onun yanına gəlib deyir: “Təym və Ədiy (Əbu Bəkr və Ömərin qəbiləsin)-dən sonra bu xilafət sənə çatdı. Onu (öz qəbilən arasında) top kimi dolandır və onun dayaqlarını Bəni-Üməyyədən qərar ver! (Bunu xatırla ki,) məqsəd yalnız hakimiyyətdir (nəinki İslam xilafəti). Mən ki, heç bir cənnət və cəhənnəmin olmasına inanmıram!”





Bismilləhir-Rahmənir-Rahim

Aşura hadisəsinin təhlillərindən

Görəsən,Əbu Sufyan oğlu Muaviyənin həzrət Əliyə (əleyhissəlam) qarşı kəskin düşmənçiliyini,Bəni-Üməyyənin Bəni-Haşimə qarşı ədavət hissindən doğan Əbu Sufyanın həzrətPeyğəmbərlə (sallallahu əleyhi və alih) uzun sürən müharibələrinin ardı kimiqiymətləndirmək və dünya mənfəətlərinə xatir minlərlə müsəlmanın qanınınaxıdılması ilə nəticələnən bu iki qarşıdurma arasında uyğunluq və məntiqi əlaqənisübut etmək üçün əlavə dəlil lazımdırmı?

 Gün kimi aydın olan bu məsələ haqqında daha birqeydi xatırladaq:

Osmanxilafət kürsüsünə qalxdıqdan sonra Əbu Sufyan onun yanına gəlib deyir:

"صارَتْ إِلَيْکَبَعْدَ تَيْم وَ عَدِیٍّ فَأَدِرْها کَالْکُرَةِ، وَاجْعَلْ أَوْتادَها بَنِی أُمَيَّةَ،فَإِنَّما هُوَ الْمُلْکُ وَ لاَ أَدْرِی ما جَنَّةٌ وَ لا نارٌ"

  “Təymvə Ədiy (Əbu Bəkr və Ömərin qəbiləsin)-dən sonra bu xilafət sənə çatdı. Onu (özqəbilən arasında) top kimi dolandır və onun dayaqlarını Bəni-Üməyyədən qərarver! (Bunu xatırla ki,) məqsəd yalnız hakimiyyətdir (nəinki İslam xilafəti).Mən ki, heç bir cənnət və cəhənnəmin olmasına inanmıram!”

“Dəməşqtarixi” kitabında deyilir: Əbu Sufyan (qoca yaşlarında) gözləri görmədiyi birvaxt Osmanın yanına gəlib dedi: Aramızda casus (kənar adam) varmı? Osman dedi:Xeyr. Əbu Sufyan dedi: Ey Osman! Bu padşahlıq eyni ilə cahiliyyət dövrününpadşahlığıdır. Ona görə Bəni-Üməyyəni rəhbərlik vəzifələrinə təyin et!”[1]

Amma ƏbuSufyanın oğlu Muaviyə barəsində də bir nümunə deyək:

Muğeyət ibnŞöbənin oğlu Mutərrif deyir:

"...وإنّ أخا هاشم يُصرَخ به في كلّ يوم خمس مرّات : أشهد أنّمحمّدا رسول اللّه ، فأيّ عمل يبقى مع هذا؟ لا اُمّ لك؛واللّه إلاّ دفنا دفنا"

“Birgecə (atam – Muğeyrə – evə ) gəldi, çox qəmgin idi, şam yeməyini belə, yemədi.Elə güman etdim ki, bizim barəmizdə bir narahatlıq baş vermişdir. Bir qədər araverdikdən sonra ondan: Nə üçün qəmginsən, nə baş vermişdir? – deyə, soruşdum.Dedi: Oğlum, mən ən xəbis insanın yanından gəlirəm. Dedim: Nə olubdur? Dedi: Muaviyəilə təklikdə oturmuşdum, ona dedim ki, ey Əmirəl-möminin! Bizdən sən hökumətəyetişdin, yaxşı olar ki, ədalətlə davranıb yaxşılıqlar edəsən. Artıq yaşınötüb, əgər Bəni-Haşimdən olan qardaşlarına lütf etsən və qohumluq əlaqələriniyaxşılaşdırsan, (çox yaxşıdır). Allaha and olsun ki, artıq elə bir şeyə (qüdrətə)malik deyillər ki, onlardan qorxasan. Muaviyə mənim cavabımda dedi: Heç vaxt,heç vaxt! Təym (qəbiləsindən) olan kişi hökumətə çatdı, ədalətlə rəftar edibyaxşı işlər gördü. Amma Allaha and olsun, elə ki, öldü, onun adı da öldü. Bir nəfərancaq tapılar ki, onun – Əbu Bəkr deyə, adını çəkib yada salsın. Ondan sonraƏdiy (qəbiləsindən) olan kişi hökumətə çatdı. On il çalışdı, amma Allaha andolsun, elə ki, öldü, adı da onunla bərabər öldü. Bir nəfər ancaq tapılar ki,desin Ömər. Sonra qardaşımız Osman hökumətə çatdı. O, elə bir şəxs idi ki, əsil-nəsəbdəbərabəri yox idi. O qədər işlər görməyinə baxmayaraq, onunla elə etdilər (və qətləyetirdilər). Onun ölümü ilə adı da ölüb getdi, hətta ona qarşı edilən işləri dəyada salmırlar. Amma o Haşimi (qəbiləsindən) olan kişinin adını gündə beş dəfəucadan səsləndirirlər: “Əşhədu ənnə Muhəmmədən Rəsulullah”. Belə olan tərzdədaha nə etmək qalır? Ey anası ölmüş! Allaha and olsun ki, (bu adı) ancaq dəfnetmək və dəfn etməkdən başqa yol yoxdur!”[2]


[1] “Tarixi-Dəməşq” 23-cü cild, səh. 471;“Əl-Əğani”, 6-cı cild, səh. 370; “Murucuz-zəhəb”, 2-ci cild, səh. 351;“Tarixi-təbəri”, 10-cu cild, səh. 57; “Əl-İstiab”, 4-cü cild, səh. 241 (3035);“Şərhi Nəhcul-bəlağə”, 15-ci cild, səh. 175.

[2] “Murucuz-zəhəb”, 4-cü cild, səh. 41;“Əxbarul-muvəffəqiyyat”, səh. 576, hədis-375; “Şərhi Nəhcul-bəlağə”, 5-ci cild,səh. 129; “Kəşful-ğummə”, 2-ci cild, səh. 44.

(ardı var)